ĐH Phenikaa công bố kế hoạch mở ngành Thiên văn học bậc đại học đầu tiên tại Việt Nam, với lộ trình kết hợp Khoa học Dữ liệu không gian, góp phần xóa bỏ định kiến về tính ứng dụng thực tiễn của lĩnh vực này; đồng thời tạo môi trường ươm mầm tài năng khoa học ngay từ bậc phổ thông.
ĐH Phenikaa công bố dự kiến mở ngành Thiên văn học
Chiều 16/11, tại tọa đàm với Giáo sư Takaaki Kajita – chủ nhân giải Nobel Vật lý năm 2015, Đại học Phenikaa đã công bố kế hoạch mở ngành Thiên văn học bậc đại học, lần đầu tiên có tại Việt Nam. Sự kiện này thu hút hơn 200 học sinh từ các trường THPT chuyên khu vực phía Bắc cùng sinh viên trường.
Mục tiêu xóa bỏ định kiến và tăng tính ứng dụng ngành học
Theo PGS Nguyễn Quỳnh Lan (Viện Nghiên cứu tiên tiến Phenikaa), ở Việt Nam, lĩnh vực này vẫn bị cho là xa rời thực tế. Để xóa bỏ định kiến đây là “ngành trên trời”, chương trình sẽ tập trung đào tạo “Vật lý thiên văn và Khoa học dữ liệu không gian”. Sinh viên sẽ được tiếp cận các kỹ năng xử lý dữ liệu lớn (Big Data), kỹ thuật thu nhận tín hiệu cực nhỏ cùng nền tảng vật lý vững chắc. “Khi theo học ngành này, ngoài kiến thức cơ bản, sinh viên sẽ được trang bị các kỹ năng phân tích dữ liệu sắc bén. Nếu sau này không làm thiên văn, các em hoàn toàn có đủ năng lực để chuyển sang các lĩnh vực công nghệ khác”, PGS Lan nhấn mạnh.
Chiến lược ươm mầm tài năng khoa học và cơ hội phát triển
PGS Chu Cẩm Thơ – Phó tổng giám đốc ĐH Phenikaa – cho biết tầm nhìn của trường là phát triển dựa trên trụ cột khoa học cơ bản. Nhà trường đã ươm mầm tài năng ngay từ bậc phổ thông, mở cửa phòng thí nghiệm và mời các giáo sư hướng dẫn trực tiếp học sinh THPT. Minh chứng rõ nét là trường hợp Nguyễn Minh Khánh – học sinh lớp 11 Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam – được hướng dẫn để hoàn thành khối lượng kiến thức tương đương bậc thạc sĩ.
Kinh nghiệm thực tế và giá trị của khoa học cơ bản
GS Takaaki Kajita chia sẻ về những thách thức định hình sự nghiệp khoa học. Ông kể về “khoảng lặng” 10 năm với rất ít công bố trước khi phát hiện về dao động neutrino năm 1998, nhấn mạnh lòng kiên trì với người trẻ đam mê nghiên cứu. GS Kajita cũng khẳng định giá trị thực tiễn của vật lý: “Tại Phố Wall (Mỹ), các nhà tuyển dụng đánh giá cao nhân sự có nền tảng vật lý nhờ tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề gốc rễ, thay vì chỉ ưu tiên bằng cấp tài chính”. Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của nghiên cứu vật lý hạt và thiên văn đối với việc “giải đáp những câu hỏi lớn về vũ trụ” như vật chất tối, sao neutron, sự hình thành các nguyên tố nặng.
Định hướng cho phụ huynh, học sinh và nhân sự giáo dục
Với định hướng tích hợp khoa học dữ liệu vào thiên văn hiện đại, ĐH Phenikaa mở ra cơ hội cho học sinh yêu thích vật lý được tiếp cận sâu hơn với lĩnh vực vốn bị coi là khó ứng dụng ở Việt Nam. Phụ huynh và học sinh cần lưu ý rằng chương trình đào tạo sắp tới không chỉ trang bị kiến thức, kỹ năng chuyên sâu mà còn tạo nền tảng vững chắc cho nhiều ngành công nghệ và khoa học tương lai. Việc học tập những ngành cơ bản như vật lý, thiên văn sẽ góp phần phát triển năng lực tư duy, mở rộng cơ hội nghề nghiệp và đóng góp thiết thực cho sự phát triển khoa học – công nghệ nước nhà.
