Đối Tượng Ưu Tiên Tuyển Sinh Đại Học Năm 2026

03/02/2026

Bước vào kỳ tuyển sinh năm 2026, việc hiểu rõ mình thuộc đối tượng ưu tiên tuyển sinh đại học năm 2026 nào là yếu tố then chốt giúp thí sinh tối ưu hóa cơ hội trúng tuyển vào các trường đại học top đầu. Bài viết dưới đây của Học Mãi sẽ cung cấp thông tin chi tiết và chính xác nhất về các nhóm đối tượng, khu vực ưu tiên và cách tính điểm mới nhất.

1. Tại sao cần xác định đúng đối tượng ưu tiên tuyển sinh đại học năm 2026?

Điểm ưu tiên (bao gồm ưu tiên đối tượng và ưu tiên khu vực) thường là “cứu cánh” quan trọng, đặc biệt là trong các khối ngành có điểm chuẩn cao ngất ngưỡng. Năm 2026, với sự thay đổi mạnh mẽ trong cấu trúc đề thi và phương thức xét tuyển, việc kê khai sai đối tượng ưu tiên không chỉ dẫn đến mất quyền lợi mà còn có thể khiến thí sinh bị hủy kết quả trúng tuyển nếu thông tin không khớp với hồ sơ gốc.

2. Phân loại chi tiết các đối tượng ưu tiên tuyển sinh đại học năm 2026

Dựa trên quy chế tuyển sinh, các thí sinh được hưởng chế độ ưu tiên sẽ được chia thành hai nhóm chính với mức điểm cộng chênh lệch đáng kể.

Nhóm ưu tiên 1 (UT1): Cộng trực tiếp 2,0 điểm

Đây là nhóm dành cho các đối tượng có đóng góp đặc biệt hoặc thuộc diện chính sách đặc thù, bao gồm:

Đối tượng 01: Thí sinh là người dân tộc thiểu số có thời gian thường trú trên 18 tháng tại Khu vực 1 (trong giai đoạn học THPT hoặc trung cấp).
Đối tượng 02: Công nhân trực tiếp sản xuất có thâm niên từ 5 năm trở lên, trong đó tối thiểu 2 năm đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp tỉnh/thành phố và được cấp bằng khen chính thức.
Đối tượng 03: Nhóm đối tượng quân nhân và thương binh, bao gồm:

Thương binh, bệnh binh hoặc người được hưởng các chính sách tương đương thương binh.
Quân nhân, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ trong Công an nhân dân đang tại ngũ được cử đi học, có thời gian phục vụ từ 12 tháng trở lên tại Khu vực 1.
Các cá nhân nêu trên nếu phục vụ tại các khu vực khác cần có thời gian tại ngũ từ 18 tháng trở lên.
Quân nhân, công an đã hoàn thành nghĩa vụ và xuất ngũ theo quy định hiện hành.
Đối tượng 04: Nhóm thân nhân và người có công:

Con của liệt sĩ hoặc con của Anh hùng Lực lượng vũ trang, Anh hùng Lao động thời kỳ kháng chiến.
Con của thương binh, bệnh binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học (suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên) hoặc bị dị dạng, dị tật do hậu quả chất độc hóa học đang hưởng trợ cấp hàng tháng.

Nhóm ưu tiên 2 (UT2): Cộng trực tiếp 1,0 điểm

Nhóm này dành cho các đối tượng ưu tiên diện rộng hơn nhưng mức điểm cộng thấp hơn:

Đối tượng 05:

Thanh niên xung phong tập trung được cử đi học.
Quân nhân, chiến sĩ Công an tại ngũ được cử đi học có thời gian phục vụ dưới 12 tháng (tại KV1) hoặc dưới 18 tháng (tại các khu vực khác).
Cán bộ chỉ huy quân sự cấp xã/phường/thị trấn; Thôn đội trưởng, Trung đội trưởng Dân quân tự vệ nòng cốt đã hoàn thành nghĩa vụ (từ 12 tháng trở lên) khi dự tuyển vào ngành Quân sự cơ sở. Thời hạn hưởng ưu tiên tối đa là 18 tháng tính từ ngày xuất ngũ đến ngày đăng ký xét tuyển.
Đối tượng 06:

Công dân Việt Nam là người dân tộc thiểu số có nơi thường trú nằm ngoài các vùng đã quy định tại Đối tượng 01.
Con của thương binh, bệnh binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động dưới 81%.
Con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học với tỷ lệ suy giảm khả năng lao động dưới 81%.
Đối tượng 07:

Người khuyết tật nặng đã được cơ quan thẩm quyền cấp giấy xác nhận theo quy định pháp luật.
Lao động ưu tú từ cấp Tỉnh hoặc cấp Bộ trở lên, đạt danh hiệu thợ giỏi, nghệ nhân hoặc được tặng bằng Lao động sáng tạo.
Giáo viên đã tham gia giảng dạy từ đủ 3 năm trở lên khi đăng ký dự tuyển vào các ngành đào tạo sư phạm.
Nhân viên y tế (y tá, dược tá, điều dưỡng, hộ sinh…) đã công tác từ 3 năm trở lên khi dự tuyển vào đúng ngành nghề đã tốt nghiệp thuộc lĩnh vực sức khỏe.

3. Phân chia khu vực ưu tiên tuyển sinh

Ngoài ưu tiên đối tượng, thí sinh cần lưu ý về khu vực ưu tiên dựa trên nơi học tập và tốt nghiệp THPT:

Khu vực 1 (KV1) – Cộng 0,75 điểm: Các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu thuộc diện đầu tư của Chương trình 135.
Khu vực 2 – Nông thôn (KV2-NT) – Cộng 0,5 điểm: Các địa phương không thuộc KV1, KV2, KV3.
Khu vực 2 (KV2) – Cộng 0,25 điểm: Các thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; các huyện ngoại thành của thành phố trực thuộc Trung ương.
Khu vực 3 (KV3) – Không được cộng điểm: Các quận nội thành của thành phố trực thuộc Trung ương.

Lưu ý quan trọng: Từ năm 2023, thí sinh chỉ được hưởng chính sách ưu tiên khu vực trong năm tốt nghiệp THPT (hoặc trung cấp) và 1 năm kế tiếp. Đến năm 2026, quy định này vẫn là rào cản mà các thí sinh tự do cần đặc biệt lưu tâm.

4. Cách tính điểm ưu tiên năm 2026

Một thay đổi mang tính bước ngoặt mà PHHS cần nắm vững là quy định về cách tính điểm ưu tiên đối với các thí sinh đạt tổng điểm từ 22,5 trở lên (trên thang điểm 30).

Công thức tính điểm ưu tiên mới:

Điểm ưu tiên = [(30 – Tổng điểm đạt được) / 7,5] × Mức điểm ưu tiên theo quy định

Điều này có nghĩa là thí sinh có điểm xét tuyển càng cao thì điểm ưu tiên sẽ càng giảm dần, nhằm tạo sự công bằng giữa các thí sinh ở các vùng miền khác nhau khi xét tuyển vào các ngành “hot”.

Ví dụ minh họa cụ thể: Giả sử thí sinh thuộc Đối tượng 01 (được hưởng mức ưu tiên tối đa là 2,0 điểm):

Trường hợp 1: Thí sinh có tổng điểm 3 môn là 24 điểm. Mức điểm ưu tiên được cộng chỉ còn 4/5 mức tối đa (tương đương cộng 1,6 điểm).
Trường hợp 2: Thí sinh có tổng điểm 3 môn là 27 điểm. Mức điểm ưu tiên được cộng chỉ còn 2/5 mức tối đa (tương đương cộng 0,8 điểm).
Trường hợp 3: Thí sinh có tổng điểm 3 môn là 30 điểm thì không được cộng thêm điểm ưu tiên.

Ngoài điểm ưu tiên, thí sinh cần hiểu rõ các phương thức tuyển sinh đại học từ năm 2026 để biết cách áp dụng điểm cộng này vào từng phương thức cụ thể như xét điểm thi tốt nghiệp hay xét tuyển kết hợp.

5. Hướng dẫn kê khai và kiểm tra hồ sơ đối với PHHS

Để đảm bảo quyền lợi về đối tượng ưu tiên tuyển sinh đại học năm 2026, phụ huynh nên hỗ trợ con em thực hiện các bước sau:

Rà soát hộ khẩu: Kiểm tra thời gian thường trú tại các vùng khó khăn để xác định chính xác mã KV1 hoặc đối tượng 01.
Chuẩn bị minh chứng: Các loại giấy tờ như Chứng nhận thương binh, giấy khai sinh (đối với người dân tộc thiểu số), thẻ quân nhân… cần được công chứng sẵn sàng.
Tối ưu hóa học bạ: Với nhiều trường đại học, điểm ưu tiên vẫn được áp dụng khi xét tuyển học bạ. PHHS nên tham khảo bài viết về xét học bạ và cách tính điểm học bạ chính xác nhất để biết cách cộng điểm ưu tiên vào tổng điểm 3 môn hoặc 5 học kỳ.

Kết luận

Xác định đúng đối tượng ưu tiên tuyển sinh đại học năm 2026 là bước đầu tiên và cực kỳ quan trọng trong lộ trình chinh phục cánh cửa đại học. Đừng để những sai sót nhỏ về thủ tục làm ảnh hưởng đến nỗ lực 12 năm đèn sách của các em.