Dưới đây là đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn tỉnh Lai Châu năm 2026 chính thức cùng đáp án và lời giải chi tiết từng câu. Tài liệu được cập nhật ngay sau khi kỳ thi kết thúc ngày 25/5/2026.
Thông tin kỳ thi vào lớp 10 Lai Châu năm 2026
- Ngày thi: 25/5/2026
- Môn thi: Ngữ văn (môn chung)
- Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
- Cấu trúc đề: Đề thi gồm 2 phần: Phần I – Đọc hiểu (4,0 điểm) với 5 câu hỏi tự luận ngắn; Phần II – Viết (6,0 điểm) gồm 1 câu viết đoạn văn nghị luận văn học (2,0 điểm) và 1 câu viết bài văn nghị luận xã hội (4,0 điểm).
- Thang điểm: 10 điểm
Đề thi chính thức môn Ngữ văn Lai Châu năm 2026
Phần I: Đọc hiểu (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
TỔ QUỐC NHÌN TỪ BIỂN
“Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển
Có một phần máu thịt ở Hoàng Sa
Ngàn năm trước con theo cha xuống biển
Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa
Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc
Các con nằm thao thức phía Trường Sơn
Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả
Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn
Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển
Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng
Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa
Trong hồn người có ngọn sóng nào không.”
(Trích “Tổ quốc nhìn từ biển” – Nguyễn Việt Chiến, Trại viết Văn nghệ Quân đội, Hạ Long 4-2009)
Chú thích:
(*) Nguyễn Việt Chiến yêu thơ và làm thơ từ rất sớm, có thơ in ở các báo Trung ương từ năm lớp 9 khi đang theo học tại trường Chu Văn An, năm 1969. Nhà thơ từng có 4 năm tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Trả lời câu hỏi:
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định thể thơ của đoạn trích trên.
Câu 2 (0,5 điểm): Truyền thuyết nào được nhắc đến trong đoạn trích trên?
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ sau:
“Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn”
Câu 4 (1,0 điểm): Tình cảm của tác giả được thể hiện trong đoạn trích là gì?
Câu 5 (1,0 điểm): Từ đoạn trích trên em hãy nêu trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ biển đảo quê hương.
Phần II: Viết (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích khổ thơ:
“Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển
Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng
Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa
Trong hồn người có ngọn sóng nào không.”
Câu 2 (4,0 điểm):
Tuổi học trò vốn hồn nhiên, trong sáng, nhưng đâu đó vẫn tồn tại những mâu thuẫn và xung đột. Em hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về vấn đề này trong môi trường học đường hiện nay.
Đáp án và lời giải chi tiết đề thi môn Ngữ văn Lai Châu năm 2026
Phần I: Đọc hiểu (4,0 điểm)
Câu 1:
– Thể thơ của đoạn trích: Thể thơ 8 chữ (tám chữ).
Câu 2:
– Truyền thuyết được nhắc đến trong đoạn trích là: Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên (Lạc Long Quân và Âu Cơ / Năm mươi con xuống biển, năm mươi con lên rừng).
Câu 3:
– Chỉ ra biện pháp tu từ so sánh: So sánh “Biển cần lao” với “áo mẹ bạc sờn” (thông qua từ so sánh “như”).
– Tác dụng:
+ Về nhận thức (gợi hình): Gợi lên hình ảnh vùng biển quê hương đầy sóng gió, nhọc nhằn, vất vả, chịu nhiều bão tố qua bao thăng trầm của lịch sử, giống như chiếc áo sờn rách, bạc màu vì sương gió của người mẹ nghèo tảo tần.
+ Về thái độ, tình cảm (gợi cảm): Thể hiện sự gần gũi, thiêng liêng; bộc lộ niềm xót xa, tình yêu thương và lòng biết ơn sâu sắc của tác giả đối với biển đảo Tổ quốc, xem Tổ quốc, biển đảo như người mẹ vĩ đại của mình.
Câu 4:
– Tình cảm của tác giả được thể hiện trong đoạn trích:
+ Tình yêu quê hương, đất nước, yêu biển đảo tha thiết, sâu nặng.
+ Sự xót xa, trăn trở, lo âu trước những gian lao, sóng gió và những mối đe dọa mà Tổ quốc đang phải đối mặt.
+ Lòng tự hào về truyền thống lịch sử hào hùng của dân tộc và ý thức trách nhiệm, quyết tâm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Câu 5:
– Học sinh nêu trách nhiệm của bản thân một cách chân thành, thiết thực. Gợi ý:
+ Nâng cao nhận thức, hiểu biết về chủ quyền biển đảo của Việt Nam (đặc biệt là hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa).
+ Ra sức học tập, rèn luyện đạo đức, tri thức để góp phần xây dựng đất nước vững mạnh.
+ Tích cực tuyên truyền cho người thân, bạn bè và cộng đồng về tình yêu và ý thức bảo vệ biển đảo.
+ Sẵn sàng cống hiến, tham gia bảo vệ Tổ quốc khi Tổ quốc cần; kiên quyết đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái về chủ quyền lãnh thổ.
Phần II: Viết (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn phân tích khổ thơ
1. Yêu cầu về hình thức:
– Viết đúng hình thức một đoạn văn (không xuống dòng, lùi đầu dòng ở chữ đầu tiên).
– Dung lượng khoảng 150 chữ.
– Diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.
2. Yêu cầu về nội dung: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần làm nổi bật ý nghĩa của khổ thơ. Gợi ý:
– Mở đoạn: Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Việt Chiến, bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển” và nội dung chính của khổ thơ (sự trăn trở về vận mệnh đất nước và lời thức tỉnh lòng yêu nước).
– Thân đoạn:
+ Hai câu đầu “Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển / Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng”: Tác giả mượn hình ảnh “Mẹ Âu Cơ” – cội nguồn dân tộc để diễn tả sự lo âu, trăn trở của tổ tiên trước vận mệnh đất nước hiện tại. Biển đảo đang đứng trước những thách thức lớn khiến người mẹ vĩ đại của dân tộc cũng “không thể yên lòng”.
+ Câu thơ thứ ba “Sóng lớp lớp đè lên thềm lục địa”: Hình ảnh thực của thiên nhiên (sóng biển) đồng thời là hình ảnh ẩn dụ cho những thế lực thù địch, những khó khăn, thử thách dồn dập đang đe dọa chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
+ Câu thơ cuối “Trong hồn người có ngọn sóng nào không”: Là một câu hỏi tu từ đầy ám ảnh, nhức nhối. “Ngọn sóng” trong hồn người chính là ngọn sóng của lòng yêu nước, sự phẫn nộ trước kẻ thù, ý thức trách nhiệm và quyết tâm bảo vệ chủ quyền. Câu hỏi như một lời thức tỉnh lương tri, kêu gọi mỗi người dân Việt Nam hãy đứng lên, hướng về biển đảo.
– Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của khổ thơ; liên hệ tình cảm của bản thân.
Câu 2 (4,0 điểm): Nghị luận xã hội về mâu thuẫn, xung đột trong môi trường học đường
1. Yêu cầu về hình thức:
– Viết đúng cấu trúc một bài văn nghị luận xã hội (Mở bài, Thân bài, Kết bài).
– Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, dẫn chứng thuyết phục.
– Diễn đạt mạch lạc, trong sáng.
2. Yêu cầu về nội dung:
a. Mở bài:
– Dẫn dắt vấn đề: Tuổi học trò thường được gắn liền với những kỉ niệm đẹp đẽ, hồn nhiên, trong sáng.
– Nêu vấn đề nghị luận: Tuy nhiên, trong môi trường học đường hiện nay, vẫn tồn tại một thực trạng đáng buồn là những mâu thuẫn và xung đột giữa các học sinh (bạo lực học đường).
b. Thân bài:
– Giải thích: Mâu thuẫn, xung đột học đường là những bất đồng, cãi vã, xích mích, tẩy chay, thậm chí là xô xát, bạo lực (cả về thể chất lẫn tinh thần) xảy ra giữa các học sinh trong môi trường giáo dục.
– Thực trạng:
+ Vấn đề này đang diễn ra khá phổ biến và ngày càng phức tạp.
+ Biểu hiện đa dạng: từ việc nói xấu, cô lập bạn bè, bạo lực ngôn từ trên mạng xã hội (cyberbullying) đến việc đánh nhau, lập băng nhóm ức hiếp bạn yếu thế.
– Nguyên nhân:
+ Chủ quan: Do đặc điểm tâm sinh lý tuổi mới lớn (thích thể hiện cái tôi, dễ bốc đồng, thiếu kiềm chế); thiếu kĩ năng sống, kĩ năng giải quyết vấn đề êm đẹp.
+ Khách quan: Ảnh hưởng từ môi trường sống (gia đình thiếu quan tâm, bạo lực gia đình); tác động tiêu cực từ mạng xã hội, game bạo lực, phim ảnh; sự quản lý, giáo dục của nhà trường đôi khi chưa thực sự sát sao, chưa có biện pháp răn đe và tư vấn tâm lý kịp thời.
– Hậu quả:
+ Đối với nạn nhân: Chịu tổn thương nặng nề về thể xác và tinh thần (sợ hãi, trầm cảm, sa sút học tập, thậm chí có những suy nghĩ tiêu cực).
+ Đối với người gây ra bạo lực: Hình thành nhân cách xấu, dễ sa ngã vào tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật, đánh mất tương lai.
+ Đối với xã hội: Làm mất đi vẻ đẹp của môi trường giáo dục, gây tâm lý hoang mang cho phụ huynh và toàn xã hội.
– Giải pháp:
+ Bản thân học sinh: Cần rèn luyện đạo đức, biết yêu thương, chia sẻ, tôn trọng sự khác biệt của bạn bè; trang bị kĩ năng kiểm soát cảm xúc; mạnh dạn lên tiếng khi thấy bạo lực.
+ Gia đình: Cha mẹ cần quan tâm, lắng nghe, làm bạn cùng con, tạo môi trường sống lành mạnh.
+ Nhà trường và xã hội: Tăng cường giáo dục kĩ năng sống; có phòng tư vấn tâm lý học đường; xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm để răn đe; xây dựng môi trường học tập thân thiện, tích cực.
c. Kết bài:
– Khẳng định lại vấn đề: Mâu thuẫn, xung đột học đường là một vấn nạn cần được loại bỏ.
– Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân: Cam kết xây dựng tình bạn đẹp, nói không với bạo lực học đường để tuổi thanh xuân thực sự ý nghĩa.
Nhận xét đề thi môn Ngữ văn Lai Châu năm 2026
Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 môn Ngữ văn của tỉnh Lai Châu năm 2026 được đánh giá là một đề thi hay, vừa sức với học sinh, bám sát chương trình THCS. Cấu trúc đề quen thuộc với hai phần Đọc hiểu và Viết, giúp thí sinh dễ dàng phân bổ thời gian.
Phần Đọc hiểu sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa (bài thơ “Tổ quốc nhìn từ biển”) mang tính thời sự và giáo dục cao, khơi gợi lòng yêu nước và ý thức chủ quyền biển đảo. Các câu hỏi phân loại tốt từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng. Phần Viết yêu cầu phân tích một khổ thơ giàu cảm xúc và nghị luận về một vấn đề rất thiết thực, gần gũi với lứa tuổi học sinh là “mâu thuẫn, xung đột học đường”. Đề bài không đánh đố, tạo đất diễn rộng cho những học sinh có kĩ năng lập luận tốt và hiểu biết xã hội sâu sắc. Nhìn chung, phổ điểm dự kiến sẽ tập trung nhiều ở mức 6.5 – 7.5 điểm.
Xem thêm đề thi các tỉnh khác năm 2026
✅ Nội dung học - ôn - luyện bám sát cấu trúc đề thi của Sở GD&ĐT
✅ Đội ngũ giáo viên top đầu, giàu kinh nghiệm luyện thi vào 10
✅ Dịch vụ hỗ trợ tối ưu 24/7 - giải đáp nhanh chóng mọi thắc mắc trong quá trình học
🎉 Ưu đãi đặc biệt: Giảm đến 45% học phí Áp dụng cho PHHS đăng ký trong tháng này!
