Từ kỳ tuyển sinh đại học năm 2026, một số trường đại học lớn đã giảm mạnh việc sử dụng các tổ hợp truyền thống như A00 và C00 trong xét tuyển, gây lo lắng và xáo trộn cho nhiều học sinh lựa chọn sớm theo các tổ hợp này. Tuy nhiên, khoảng 50% ngành khoa học xã hội vẫn sử dụng tổ hợp C00, và các tổ hợp mới tăng cường ngoại ngữ là xu hướng tất yếu. Các trường và Bộ Giáo dục & Đào tạo đang rà soát chính sách nhằm đảm bảo quyền lợi, tính kế thừa cho thí sinh.
Nhiều trường đại học giảm sử dụng tổ hợp A00, C00: Thí sinh bị động, lo lắng
Giai đoạn chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh năm 2026, thông tin từ một số trường đại học về việc không còn sử dụng tổ hợp môn truyền thống như A00 (Toán, Vật lý, Hóa học) hoặc C00 (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý) khiến nhiều học sinh hoang mang. Câu chuyện của em N.T.A.T (Trường THPT Lê Hồng Phong, Ninh Bình) khi phát hiện các ngành hot có điểm chuẩn cao của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội) không còn xét tổ hợp C00 là ví dụ điển hình. Em cho biết: “Dù có một năm để chuẩn bị, nhưng với những môn đã học liên tục suốt hai năm, việc xoay chuyển sang tổ hợp khác gần như là bất khả thi.”
Tương tự, em N.T.H (Hà Giang) đã chọn A00 từ lớp 10 để xét tuyển vào trường quân sự nhưng bất ngờ nhận được thông báo trường này không còn xét tổ hợp A00, khiến cơ hội nhập học của em giảm sút. Những thay đổi này phản ánh quá trình đổi mới nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập và thị trường lao động nhưng cũng khiến nhiều học sinh thụ động trong định hướng học tập, lựa chọn tổ hợp ngay từ đầu cấp.
Xu hướng mới: Ưu tiên tổ hợp có ngoại ngữ, tổ hợp truyền thống không bị loại bỏ hoàn toàn
Theo PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN), việc thay đổi tổ hợp xét tuyển xuất phát từ đòi hỏi của hội nhập quốc tế và nhu cầu nhân lực mới. “Tinh thần chung là giảm dần số lượng tổ hợp C00, tăng các tổ hợp có sử dụng ngoại ngữ, chủ yếu là tiếng Anh”. Tuy nhiên, khoảng 50% ngành (chủ yếu là ngành khoa học cơ bản) tại trường vẫn tiếp tục sử dụng tổ hợp C00 trong xét tuyển – trái với lo ngại về việc “xóa sổ” hoàn toàn tổ hợp này.
Đối với Học viện Báo chí và Tuyên truyền, từ năm 2026 không xét tổ hợp C00 và dự kiến sử dụng 16 tổ hợp, trong đó đa số có môn tiếng Anh, cho phép thay thế bằng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Đặc biệt, phương thức xét tuyển kết hợp bắt buộc có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Trước các biến động này, không ít thí sinh chuyển hướng ôn tập sang các tổ hợp có ngoại ngữ, dù điều này tạo áp lực lớn khi thay đổi kế hoạch học tập ở giai đoạn nước rút.
Nguyên tắc điều chỉnh tổ hợp: Đảm bảo tính kế thừa, mở rộng cơ hội
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo (Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT) cho biết, Bộ đang lấy ý kiến điều chỉnh quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với ba trọng tâm: giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký, bảo vệ quyền lợi thí sinh chịu tác động sáp nhập đơn vị hành chính, và rà soát thay đổi tổ hợp xét tuyển. Khi điều chỉnh, các trường cần “bảo đảm tính phù hợp và kế thừa”, ưu tiên các môn nền tảng như Toán hoặc Ngữ văn cùng môn đặc thù ngành nghề. Ví dụ, ngành Bán dẫn gắn với Vật lý, ngành Khảo cổ liên quan đến Lịch sử, Địa lý…
Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các trường đại học sớm công bố tổ hợp mang tính kế thừa, phòng tránh trường hợp thí sinh có năng lực, nguyện vọng lại mất cơ hội dự tuyển chỉ vì thay đổi tổ hợp đầu vào. Quy chế mới dự kiến ban hành vào tháng 2/2026 để ổn định phương án tuyển sinh cho các bên liên quan. “Tổ hợp xét tuyển mới như Ngữ văn-Lịch sử-tiếng Anh có thể là cánh cửa mới, thậm chí rộng mở hơn so với tổ hợp truyền thống”, GS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh. Đây là sản phẩm của quyền tự chủ tuyển sinh nhưng các tổ hợp được lựa chọn phải đảm bảo thí sinh sẽ phù hợp và hoàn thành tốt chương trình đào tạo đại học.
Từ những phân tích trên, phụ huynh và học sinh cần theo sát thông tin tuyển sinh, chủ động cập nhật thay đổi từ các trường đại học, đặc biệt lưu ý đến các tổ hợp xét tuyển mới có tích hợp ngoại ngữ hoặc các chứng chỉ quốc tế. Với khoảng 50% ngành xã hội còn duy trì tổ hợp C00, các em vẫn còn nhiều lựa chọn phù hợp, tuy vậy, chủ động thích nghi và rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ sẽ gia tăng lợi thế cạnh tranh trong môi trường tuyển sinh và hội nhập thời gian tới.
