Năm 2026, cả nước chỉ có 24.483 thí sinh trúng tuyển nhóm ngành luật, giảm tới 23% so với năm 2025 – mức giảm sâu nhất trong tất cả các nhóm ngành đào tạo. Con số này được Bộ GD-ĐT công bố tại Hội nghị Giáo dục đại học 2026 tổ chức tại Trường ĐH Nguyễn Tất Thành (TP.HCM) sáng 1.10.2026, trong bối cảnh toàn quốc hiện có 226 cơ sở giáo dục đại học.
Quy mô tuyển sinh ngành luật năm 2026 giảm cụ thể ra sao?
Theo báo cáo của GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, cơ cấu và quy mô đào tạo đại học giữ mức ổn định trong giai đoạn 2022–2024, nhưng bắt đầu dịch chuyển rõ rệt từ năm 2025 và đặc biệt mạnh trong năm 2026. Trong bức tranh chung đó, nhóm ngành luật là điểm trũng đáng chú ý nhất:
| Nhóm ngành | Số thí sinh trúng tuyển 2026 | Biến động so với 2025 |
|---|---|---|
| STEM | 241.919 | +1,7% |
| Quản lý – kinh tế | 166.629 | +1,6% |
| Sư phạm – giáo viên | 44.623 | +14,6% |
| Quân sự – an ninh | — | +8,9% |
| Nông lâm – thủy sản | — | +2,5% |
| Du lịch, dịch vụ, vận tải | 47.482 | −3,4% |
| Y dược – sức khỏe | 43.991 | −0,4% |
| Luật | 24.483 | −23% |
Như vậy, trong khi nhóm STEM chiếm hơn 33% tổng quy mô tuyển sinh và các ngành sư phạm tăng vọt gần 15%, ngành luật lại đi ngược dòng với mức giảm gần một phần tư. Đây không còn là dao động nhỏ theo chu kỳ mà là dấu hiệu dịch chuyển cơ cấu nguồn nhân lực.
Quy mô đào tạo đại học 2026 phân bổ giữa các nhóm ngành thế nào?
Ở trình độ đại học, nhóm khoa học xã hội – báo chí – kinh doanh – pháp luật vẫn dẫn đầu về quy mô, nhưng tỷ trọng đang có xu hướng nhường chỗ cho khối kỹ thuật – công nghệ:
| Nhóm ngành (trình độ ĐH) | Số người | Tỷ trọng |
|---|---|---|
| Khoa học xã hội, báo chí, kinh doanh, pháp luật | 916.135 | 35,6% |
| Kỹ thuật công nghệ, sản xuất và xây dựng | 497.057 | 19,3% |
| Nghệ thuật và nhân văn | 311.955 | 12,1% |
| Khoa học tự nhiên, toán và công nghệ thông tin | 299.897 | 11,6% |
| Sức khỏe và dịch vụ xã hội | 219.408 | 8,5% |
| Giáo dục và đào tạo giáo viên | 164.211 | 6,4% |
| Dịch vụ, môi trường, an ninh, quốc phòng | 128.494 | 5,0% |
| Nông lâm, thủy sản và thú y | 37.599 | 1,5% |
Đáng lưu ý, nhóm nông lâm – thủy sản – thú y chỉ chiếm 1,5% quy mô dù đây là lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Chính vì vậy, đại diện Bộ GD-ĐT nhấn mạnh sự cần thiết phải dịch chuyển cơ cấu nguồn nhân lực theo hướng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Bậc thạc sĩ và tiến sĩ năm 2026 có gì khác biệt?
Bậc sau đại học hiện chỉ chiếm khoảng 5% tổng quy mô đào tạo – một con số khá khiêm tốn nếu so với mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cơ cấu cụ thể như sau:
| Nhóm ngành | Thạc sĩ | Tiến sĩ |
|---|---|---|
| Khoa học xã hội, báo chí, kinh doanh, pháp luật | 61.306 | 6.735 |
| Giáo dục và đào tạo giáo viên | 16.891 | 1.687 |
| Khoa học tự nhiên, toán và công nghệ thông tin | 14.223 | 2.359 |
| Kỹ thuật công nghệ, sản xuất và xây dựng | 13.599 | 2.138 |
| Sức khỏe và dịch vụ xã hội | 11.438 | 2.325 |
| Nghệ thuật và nhân văn | 7.425 | 1.392 |
| Dịch vụ, môi trường, an ninh, quốc phòng | 3.866 | 620 |
| Nông lâm, thủy sản và thú y | 2.019 | 435 |
Có thể thấy khối pháp luật – kinh doanh vẫn chiếm ưu thế ở bậc thạc sĩ, song khoảng cách với các nhóm kỹ thuật – công nghệ đang thu hẹp dần.
Vì sao ngành luật lại sụt giảm mạnh trong năm 2026?
Có thể nhìn nhận hiện tượng này từ ba góc độ:
- Dịch chuyển thị trường lao động: nhà tuyển dụng ngày càng ưu tiên kỹ năng số, dữ liệu và công nghệ, khiến thí sinh đổ về nhóm STEM và kinh tế – quản lý.
- Chính sách tuyển sinh siết chặt: việc Bộ GD-ĐT yêu cầu công bố đề án và giảm phương thức xét tuyển khiến nhiều trường điều chỉnh chỉ tiêu, trong đó khối luật chịu ảnh hưởng trực tiếp.
- Tâm lý “ngành khó xin việc”: định kiến về mức lương khởi điểm và áp lực thi cử của nghề luật vẫn còn phổ biến, dù thực tế thị trường đang phân hóa rất rõ giữa các mảng chuyên môn.
Thí sinh yêu thích luật nên chọn hướng nào?
Điểm tích cực là quy mô giảm không đồng nghĩa với cơ hội thu hẹp. Ngược lại, sự phân hóa đang mở ra khoảng trống cho những ai chọn đúng mảng chuyên sâu:
- Nhóm ngành luật hình sự và tố tụng hình sự vẫn duy trì sức hút ổn định nhờ nhu cầu của các cơ quan tư pháp, công an và văn phòng luật.
- Ngành Giáo dục Pháp luật là lựa chọn đáng cân nhắc khi nhu cầu giáo viên pháp luật ở trường phổ thông tăng lên.
- Với những bạn thiên về lý luận và bộ máy nhà nước, Luật hiến pháp và luật hành chính vẫn giữ vị thế riêng trong hệ thống đào tạo.
Bên cạnh đó, nhóm ngành khoa học cơ bản theo Nghị định 179 ghi nhận hơn 7.000 tân sinh viên, với điểm chuẩn trúng tuyển trên 22 – một tín hiệu cho thấy các ngành nền tảng đang được quan tâm trở lại.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Ngành luật năm 2026 giảm bao nhiêu phần trăm?
Nhóm ngành luật chỉ có 24.483 thí sinh trúng tuyển trong năm 2026, giảm 23% so với năm 2025. Đây là mức giảm sâu nhất trong tất cả các nhóm ngành đào tạo đại học được Bộ GD-ĐT thống kê.
Vì sao tuyển sinh ngành luật giảm mạnh như vậy?
Nguyên nhân đến từ ba phía: thí sinh dịch chuyển sang nhóm STEM và kinh tế – quản lý, các trường điều chỉnh chỉ tiêu theo yêu cầu siết tuyển sinh, và định kiến về cơ hội nghề nghiệp của ngành luật.
Giảm chỉ tiêu có làm tăng điểm chuẩn ngành luật không?
Mức giảm 23% có thể khiến cạnh tranh vào một số trường tốp đầu gay gắt hơn. Tuy nhiên, điểm chuẩn còn phụ thuộc vào đề thi, phổ điểm và số nguyện vọng đăng ký thực tế của từng trường.
Nhóm ngành nào tăng tuyển sinh mạnh nhất năm 2026?
Nhóm sư phạm – giáo viên tăng 14,6%, quân sự – an ninh tăng 8,9%, STEM tăng 1,7% và hiện chiếm trên 33% tổng quy mô tuyển sinh toàn quốc.
Bậc sau đại học chiếm bao nhiêu phần trong tổng quy mô đào tạo?
Thạc sĩ và tiến sĩ chỉ chiếm khoảng 5% tổng quy mô. Bộ GD-ĐT khuyến nghị cần mở rộng bậc đào tạo này để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và phát triển khoa học công nghệ.
Kết luận
Cú sụt 23% của nhóm ngành luật phản ánh rõ nét quá trình tái cấu trúc nguồn nhân lực đang diễn ra tại các trường đại học Việt Nam. Với sĩ tử và phụ huynh, đây là thời điểm cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, cân nhắc giữa xu hướng thị trường và năng lực cá nhân, thay vì chạy theo đám đông.
