Phí đặt cọc tuyển sinh lớp 1 tại các trường tiểu học tư thục ở Hà Nội dao động 5–20 triệu đồng, thậm chí nơi cao nhất hơn 113 triệu đồng, không hoàn lại nếu học sinh không nhập học. Việc thu phí đặt cọc vẫn vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ phụ huynh và lãnh đạo ngành giáo dục.
Thực trạng thu tiền đặt cọc tại các trường tiểu học ngoài công lập
Hiện nay, tại Hà Nội có hơn 50 trường tiểu học ngoài công lập với quy mô tuyển sinh hàng nghìn học sinh lớp 1 mỗi năm. Vào giữa tháng 2, hàng loạt trường đã công bố phương án tuyển sinh cùng các khoản chi phí cho năm học mới. Đặc biệt, đa phần các trường yêu cầu phụ huynh nộp một khoản “tiền cọc” nếu học sinh trúng tuyển, với tên gọi đa dạng như phí ghi danh, phí nhập học, phí giữ chỗ…
Các mức phí đặt cọc và chính sách hoàn trả
Mức tiền cọc phổ biến đang được thu dao động từ khoảng 5–20 triệu đồng, tùy từng cơ sở. Đáng chú ý, một số trường thu nhiều khoản khác nhau, điển hình như trường True North quy định phụ huynh nộp 3 triệu đồng phí ghi danh kèm 15 triệu đồng phí nhập học. Trường Dwight Hà Nội áp dụng bốn khoản thu gồm 9,8 triệu đồng phí đăng ký, 28,8 triệu phí nhập học, 30 triệu đặt cọc học phí và 45 triệu đồng phí đảm bảo, tổng cộng hơn 113 triệu đồng – hiện là mức cao nhất trong số các trường tiểu học ngoài công lập ở Hà Nội. Khoản tiền này sẽ được khấu trừ vào học phí, đồng phục hoặc sách vở khi học sinh nhập học. Tuy nhiên, nếu học sinh bỏ nhập học, gia đình không được hoàn lại các khoản đã đóng.
Mức độ phổ biến và lý do thu phí
Theo khảo sát tại 14 trường tiểu học ngoài công lập ở Hà Nội cho năm học 2026–2027, việc thu phí đặt cọc đã trở thành phổ biến với nhiều mức, nhiều loại. Mỗi năm, Hà Nội có khoảng 110.000–120.000 trẻ em bước vào lớp 1, khiến sức nóng cạnh tranh vào hệ ngoài công lập gia tăng. Đại diện một trường tư cho biết việc thu tiền cọc giúp các gia đình cân nhắc lựa chọn kỹ càng, trách nhiệm hơn với quyết định của mình, đồng thời “hạn chế tỷ lệ ảo, gây khó khăn cho tuyển sinh”.
Tranh cãi, ý kiến từ ngành giáo dục
Việc thu tiền cọc chưa nằm trong các quy định hiện hành mà dựa trên thỏa thuận giữa phụ huynh và nhà trường. Chính vì vậy, đây là chủ đề gây tranh cãi nhiều năm, phần lớn xoay quanh quyền lợi phụ huynh cũng như tính minh bạch, hợp lý của các khoản thu không hoàn lại này. Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo nhiều lần nhận định việc thu tiền đặt cọc là “không hay”, tuy nhiên các trường vẫn tiếp tục duy trì hình thức này.
Trước thực tế này, phụ huynh cần chủ động nắm rõ thông tin về chính sách thu phí của từng trường, cân nhắc kỹ càng trước khi quyết định đăng ký cho con vào các trường ngoài công lập, nhằm tránh các khoản phí không hoàn lại và đảm bảo quyền lợi chính đáng cho gia đình. Nhà trường và nhân sự giáo dục cũng cần tiếp tục theo sát các phản hồi, hướng tới minh bạch chi phí và đảm bảo sự đồng thuận với phụ huynh.
