Ngày 17/9/2026, Bộ GD-ĐT công bố dự thảo sửa đổi quy chế tuyển sinh đại học, đề xuất bãi bỏ hoàn toàn quy định về điểm cộng do các trường tự quy định. Nếu được thông qua, từ mùa tuyển sinh 2027, thí sinh sẽ không còn được cộng tối đa 3/30 điểm cho các thành tích, chứng chỉ như quy định hiện hành tại Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT.
Đây là thay đổi lớn, tác động trực tiếp đến hàng triệu sĩ tử. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết nội dung dự thảo, lý do Bộ đưa ra đề xuất này và những điều thí sinh cần chuẩn bị.
Quy định điểm cộng hiện nay đang áp dụng thế nào?
Theo quy chế tuyển sinh ban hành kèm theo Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT, các trường đại học được phép xây dựng và công bố tiêu chí thành tích phù hợp với đầu vào chương trình đào tạo, sau đó hiện thực hóa bằng điểm cộng. Cụ thể:
| Loại điểm cộng | Đối tượng áp dụng |
|---|---|
| Điểm thưởng | Thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, giải khoa học kỹ thuật |
| Điểm xét thưởng | Thí sinh có huy chương thể thao, giải nghệ thuật hoặc thi tay nghề |
| Điểm khuyến khích | Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế |
Điểm c khoản 2 điều 6 của quy chế hiện hành giới hạn tổng điểm cộng không vượt quá 10% điểm tối đa của thang điểm xét tuyển, tương đương 3 điểm trên thang 30.
Dự thảo mới của Bộ GD-ĐT thay đổi những gì?
Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung quy chế tuyển sinh trình độ đại học và cao đẳng ngành giáo dục mầm non được Bộ GD-ĐT lấy ý kiến từ chiều 17/9/2026 có hai thay đổi lớn:
- Hạn chế phương thức tuyển sinh: siết chặt việc các trường tự đưa ra quá nhiều phương thức xét tuyển.
- Bãi bỏ hoàn toàn điểm cộng do trường đại học tự quy định.
Điểm b điều 8 của dự thảo loại bỏ triệt để khái niệm “điểm cộng” khỏi toàn bộ quy chế hiện hành:
- Bỏ cụm từ “điểm cộng” tại khoản 15 điều 2 và khoản 1 điều 11.
- Bỏ cụm từ “và điểm cộng” tại khoản 24 điều 2.
- Bỏ cụm từ “cả điểm cộng” tại điểm d khoản 2 điều 6.
- Bỏ cụm từ “và ưu tiên xét tuyển” tại tên điều 8.
Điều 5 của dự thảo cũng sửa đổi tiêu chí phụ tại điểm c khoản 3 điều 15, loại bỏ nguyên tắc “ưu tiên thí sinh có điểm cộng thấp hơn”, chỉ giữ lại quy tắc ưu tiên thí sinh có thứ tự nguyện vọng cao hơn.
Vì sao Bộ GD-ĐT muốn bỏ điểm cộng?
Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT, chỉ ra 4 vấn đề cốt lõi khiến điểm cộng gây bất bình đẳng:
- Cơ hội tiếp cận không đồng đều: Không phải thí sinh nào cũng có điều kiện kinh tế, địa bàn thuận lợi để tham gia các kỳ thi, hoạt động được cộng điểm.
- Thiếu chuẩn hóa giữa các trường: Cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp xét tuyển áp dụng khác nhau giữa các cơ sở đào tạo.
- Ghi nhận năng lực trùng lặp: Một năng lực có thể vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm điểm, làm sai lệch thứ tự xét tuyển.
- Xáo trộn nhóm điểm cao: Ở ngưỡng điểm sát nhau, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng đủ thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa có bằng chứng cho thấy mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập.
Điểm ưu tiên khu vực và xét tuyển thẳng có bị bãi bỏ?
Không. Đây là điểm quan trọng cần nhấn mạnh để tránh hiểu lầm. Theo đại diện Bộ GD-ĐT, dự thảo chỉ đề xuất bỏ điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung, không ảnh hưởng đến:
- Điểm ưu tiên theo khu vực.
- Điểm ưu tiên theo đối tượng chính sách.
- Các trường hợp xét tuyển thẳng theo quy chế.
Chứng chỉ ngoại ngữ còn giá trị gì với thí sinh?
Thí sinh vẫn có thể sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ, nhưng theo một cách khác. Thay vì “cộng điểm”, các chứng chỉ này được dùng làm minh chứng năng lực liên quan trực tiếp:
- Quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai của trường.
- Dùng để chứng minh đáp ứng yêu cầu đầu vào đối với chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.
Nguyên tắc mới: một năng lực chỉ được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh. Cách tiếp cận này được Bộ GD-ĐT đánh giá là công bằng hơn so với việc cộng điểm ngoài thang đo.
Thí sinh và phụ huynh cần làm gì trước thay đổi này?
Dự thảo đang trong giai đoạn lấy ý kiến, nhưng định hướng bỏ điểm cộng đã rất rõ ràng. Để chủ động thích ứng, sĩ tử nên:
- Tập trung vào năng lực thực chất: Điểm thi tốt nghiệp, kết quả học tập THPT và các kỹ năng thực hành sẽ là yếu tố quyết định.
- Chọn trường theo năng lực thật: Việc dựa vào điểm cộng để “cứu” tổng điểm sẽ không còn hiệu lực, vì vậy cần lựa chọn nguyện vọng phù hợp với thực lực.
- Theo dõi sát các bản tin tuyển sinh chính thức của Bộ GD-ĐT và từng trường: Quy chế cuối cùng có thể còn điều chỉnh sau đợt lấy ý kiến.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dự thảo bỏ điểm cộng được áp dụng từ năm nào?
Nếu được thông qua trong năm 2026, quy định mới sẽ áp dụng bắt đầu từ mùa tuyển sinh năm 2027. Điều này theo thông tin chia sẻ từ Bộ GD-ĐT khi công bố dự thảo lấy ý kiến.
Điểm cộng học sinh giỏi quốc gia có bị bỏ không?
Có. Dự thảo bãi bỏ toàn bộ điểm cộng do trường tự quy định, bao gồm điểm thưởng cho thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, giải khoa học kỹ thuật. Thành tích này vẫn có thể được xem xét qua các tiêu chí khác nếu trường công bố phù hợp.
Bỏ điểm cộng thì điểm ưu tiên dân tộc, khu vực còn không?
Còn. Điểm ưu tiên theo đối tượng chính sách, khu vực và xét tuyển thẳng không nằm trong phạm vi bãi bỏ của dự thảo. Chỉ các loại điểm cộng do các trường tự đặt thêm cho thành tích, chứng chỉ mới bị đề xuất loại bỏ.
Chứng chỉ IELTS còn được dùng để xét tuyển đại học không?
Vẫn được dùng, nhưng không phải dưới hình thức cộng điểm. Theo định hướng của Bộ GD-ĐT, chứng chỉ ngoại ngữ có thể được quy đổi thành điểm môn thi trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng làm minh chứng đáp ứng yêu cầu đầu vào của chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh.
Thay đổi trong dự thảo lần này đánh dấu bước chuyển từ ưu tiên hình thức sang đánh giá năng lực thực chất. Dù quy định cuối cùng còn chờ ý kiến đóng góp, nhưng xu hướng rõ ràng là một kỳ tuyển sinh minh bạch và công bằng hơn cho mọi thí sinh. Hãy chủ động cập nhật thông tin và xây dựng chiến lược ôn thi dựa trên năng lực thật của bản thân.
