Việc lựa chọn và công bố môn thi thứ ba vào lớp 10 đang tạo nhiều bất an cho học sinh, phụ huynh tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc. Trong khi TP.HCM, Đà Nẵng, Huế, Nghệ An giữ ổn định môn thi thì Sơn La, Tuyên Quang dự kiến đổi mới mạnh mẽ với bài thi tổ hợp hoặc tăng số môn, gây áp lực lớn cho học sinh, đặc biệt tại khu vực miền núi. Sự chậm trễ, thiếu thống nhất của Hà Nội càng làm gia tăng lo lắng trong bối cảnh gần 140.000 học sinh sắp bước vào kỳ thi năm học 2024-2025.
Tình hình thay đổi môn thi vào lớp 10 tại các địa phương phía Bắc
Tại các địa phương như TP.HCM, Đà Nẵng, Huế, Nghệ An, phương án thi vào lớp 10 đã được công bố sớm với số môn thi giữ ổn định trong nhiều năm. Ngược lại, Hà Nội cùng nhiều tỉnh phía Bắc lại khiến phụ huynh và học sinh lo lắng vì chưa công bố phương án rõ ràng hoặc liên tục điều chỉnh các môn thi.
Sơn La, Tuyên Quang dự kiến tăng số môn thi, gây áp lực lớn
Sở GD-ĐT Sơn La công bố dự kiến kỳ thi vào lớp 10 có 3 bài thi, trong đó bài thi tổ hợp bao gồm nhiều môn như lịch sử – địa lý, khoa học tự nhiên (vật lý, hóa học, sinh học) và tiếng Anh, với 80 câu hỏi trong 90 phút. Điều này khiến phụ huynh phản ánh, nếu áp dụng sẽ đồng nghĩa với kiểm tra kiến thức của 8 môn, tạo áp lực rất lớn với học sinh miền núi, đặc biệt những em thuộc đồng bào dân tộc thiểu số. Theo ý kiến của một phụ huynh: “Tôi thấy lãnh đạo Đảng, Nhà nước và chỉ đạo phải giảm áp lực cho kỳ thi này, nhưng nếu thi theo dự kiến của Sở GD-ĐT Sơn La thì không những không giảm so với trước mà còn tăng áp lực hơn rất nhiều; đặc biệt với một tỉnh miền núi, HS đồng bào dân tộc rất nhiều như Sơn La”.
Ở Tuyên Quang, bài thi thứ ba là khoa học tự nhiên (trắc nghiệm, 90 phút), nhiều mã đề cùng phòng thi. Cách làm này được nhận định là phù hợp bối cảnh sáp nhập hành chính mới của tỉnh, khi trước đây Tuyên Quang thi tiếng Anh, còn Hà Giang thi lịch sử-địa lý.
Diễn biến tại Hà Nội: Gần 140.000 học sinh chờ phương án thi mới
Đến thời điểm hiện tại, Hà Nội chưa công bố phương án thi vào lớp 10, khiến diễn đàn phụ huynh học sinh liên tục xuất hiện thảo luận, băn khoăn phương án môn thi sẽ như thế nào. Năm học này, dự kiến gần 140.000 học sinh thủ đô tốt nghiệp THCS – tăng so với năm trước. Ông Phạm Quốc Toản (Sở GD-ĐT Hà Nội) cho biết Hà Nội vẫn bám sát Thông tư 30 của Bộ GD-ĐT, môn thi thứ ba sẽ công bố trước 31/3. Ngành giáo dục đã lên kế hoạch rà soát, bồi dưỡng học sinh yếu kém để không bỏ sót đối tượng nào trong quá trình ôn tập. Đồng thời, công tác đảm bảo sĩ số lớp học, tăng cường cơ sở vật chất tại các khu vực thiếu trường lớp cũng đang được quan tâm chỉ đạo sát sao.
Quan điểm chuyên gia: Tăng số môn thi có phù hợp mục tiêu giáo dục toàn diện?
Theo ông Đặng Tự Ân, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ đổi mới giáo dục VN, tổ chức thi quá nhiều môn sẽ khiến học sinh, giáo viên, nhà trường và xã hội chỉ tập trung vào “học để thi”, làm gia tăng học thêm, tốn kém, bất bình đẳng giữa các trường và kéo theo nhiều hệ lụy. Ông Ân nhận định: “Chúng tôi kiến nghị các cấp quản lý giáo dục địa phương hãy vì chất lượng giáo dục của cả nước, hãy thương dân, thương trò… Tuyển sinh THPT chỉ nên dừng lại ở mức thi 2 – 3 môn học và nếu tổ chức được xét tuyển càng đảm bảo yếu tố học tập nhẹ nhàng, tiến tới phổ cập THPT”.
Dưới góc độ quản lý, lãnh đạo Sở GD-ĐT Sơn La cho rằng tổ hợp nhiều môn giúp đánh giá tổng hợp năng lực học sinh, không gây “đánh cược” vào một môn thi, hướng đến mục tiêu giáo dục toàn diện và ổn định nhiều năm, nhưng vẫn sẽ tiếp thu góp ý hoàn thiện phương án trước khi áp dụng cho năm học 2026-2027.
Nhìn chung, việc tăng số môn thi hoặc tổ chức thi tổ hợp khiến học sinh, gia đình lo lắng về áp lực và sự công bằng, nhất là ở các tỉnh miền núi. Phụ huynh, học sinh cần liên tục theo dõi thông báo chính thức từ Sở Giáo dục, sớm chuẩn bị kiến thức toàn diện phù hợp định hướng mới nhưng đồng thời cũng cần phản hồi góp ý để nhà quản lý tham khảo, điều chỉnh hợp lý, giảm căng thẳng, tốn kém không cần thiết.
