Dự thảo thông tư mới của Bộ GD-ĐT về xác định chỉ tiêu tuyển sinh đại học đặt trọng tâm vào số lượng giảng viên có trình độ tiến sĩ và bổ sung các ràng buộc kỹ thuật khác, nhiều khả năng buộc các trường phải giảm chỉ tiêu ngay từ mùa tuyển sinh năm 2026.
Dự thảo thông tư mới: Hệ số tiến sĩ ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ tiêu tuyển sinh
Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo thông tư quy định về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh đại học, lấy ý kiến đóng góp rộng rãi trong ngành. Theo dự thảo, một điểm mới đáng chú ý là quy định dùng trình độ tiến sĩ làm mốc quy đổi tính chỉ tiêu, qua đó nâng cao vai trò của giảng viên có học vị tiến sĩ. Nếu quy định này được ban hành, nhiều trường đại học dự báo sẽ buộc phải giảm chỉ tiêu ngay trong mùa tuyển sinh năm 2026 nếu chưa đáp ứng đủ số lượng giảng viên tiến sĩ.
Hệ số quy đổi mới cho giảng viên: Thay đổi lớn so với các thông tư trước
Theo phụ lục dự thảo, hệ số quy đổi của giảng viên có trình độ tiến sĩ là 1 (được lấy làm chuẩn tính toán). Đối với giảng viên trình độ thạc sĩ, hệ số giảm từ 1,5 ở quy định cũ xuống còn 0,5; giảng viên trình độ đại học giảm từ 1 xuống 0,2. Việc giảm hệ số này bắt buộc các trường đại học phải gia tăng đội ngũ giảng viên tiến sĩ nếu muốn giữ nguyên hoặc tăng quy mô tuyển sinh, đặc biệt với các ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe, pháp luật và chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ.
Thay đổi cách xác định chỉ tiêu tuyển sinh theo ngành và lĩnh vực
So với các thông tư hiện hành (năm 2022 và 2023), dự thảo thu hẹp đối tượng được xác định chỉ tiêu theo nhóm ngành (lĩnh vực) và mở rộng phạm vi xác định theo từng ngành. Ngoài nhóm ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe, dự thảo mới bổ sung ngành pháp luật và yêu cầu tất cả các chương trình đào tạo tiến sĩ đều phải xác định chỉ tiêu theo từng ngành cụ thể. Đây là thay đổi lớn về phương thức quản lý chỉ tiêu tuyển sinh.
Các điều kiện bổ sung siết chặt chất lượng tuyển sinh
Dự thảo thông tư mới đặt ra các điều kiện ràng buộc như:
– Không được tăng chỉ tiêu nếu tỷ lệ thôi học năm đầu vượt 15% hoặc tỷ lệ tốt nghiệp có việc làm dưới 70% (trong khi quy định hiện hành là 80% cho cả lĩnh vực).
– Về diện tích sàn đào tạo, dự thảo yêu cầu trường phải tính trên “tổng số người học trực tiếp quy đổi” (bao gồm cả học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh), thay vì chỉ tính trên sinh viên chính quy như trước. Hệ số quy đổi: thạc sĩ nhân 1,5, tiến sĩ nhân 2.
Tác động đối với các trường đại học, phụ huynh và học sinh
Như vậy, nếu dự thảo này được thông qua, các trường đại học sẽ phải điều chỉnh lại quy mô tuyển sinh, trong đó nhiều trường phải giảm chỉ tiêu do chưa đảm bảo tỷ lệ giảng viên tiến sĩ hoặc diện tích đào tạo yêu cầu. Phụ huynh và học sinh cần cập nhật sớm thông tin về khả năng tuyển sinh từng ngành, trường, tránh bị động trong việc lựa chọn và chuẩn bị hồ sơ các năm tới. Nhân sự nội bộ các trường cần ưu tiên kiện toàn đội ngũ tiến sĩ, rà soát các điều kiện diện tích, chất lượng đào tạo để đảm bảo tuân thủ quy định mới, duy trì ổn định và phát triển quy mô tuyển sinh.
