Từ năm 2027, danh mục ngành đào tạo trình độ đại học sẽ được sắp xếp lại theo lĩnh vực và nhóm ngành, quy định tại Phụ lục I kèm Thông tư 74/2026 của Bộ GD-ĐT (công bố ngày 20/10/2026). Danh mục này trải rộng từ khoa học giáo dục, nghệ thuật, nhân văn, khoa học xã hội đến kinh doanh – quản lý, pháp luật, toán học, máy tính và công nghệ thông tin. Đây sẽ là căn cứ để các trường rà soát ngành đang đào tạo, tổ chức tuyển sinh và cập nhật dữ liệu vào hệ thống giáo dục đại học.
Vì sao Bộ GD-ĐT phải ban hành danh mục ngành mới?
Trước đây, các ngành đào tạo đại học được liệt kê rải rác trong nhiều văn bản khác nhau, khiến việc đối chiếu giữa trường, cơ quan quản lý và thí sinh gặp không ít khó khăn. Phụ lục I của Thông tư 74/2026 gom toàn bộ về một hệ thống phân tầng thống nhất: lĩnh vực → nhóm ngành → ngành đào tạo.
Ba mục tiêu chính của cách sắp xếp này:
- Quản lý thống nhất: mỗi ngành có một vị trí xác định trong hệ thống giáo dục đại học.
- Rà soát và cập nhật: trường đối chiếu danh mục để điều chỉnh chương trình, mở mới hoặc dừng tuyển sinh.
- Minh bạch cho người học: thí sinh và phụ huynh nhìn được bức tranh tổng thể trước khi chọn ngành.
Bối cảnh này cũng đặt trong một năm học có nhiều thay đổi về quản lý giáo dục, khi đợt giám sát giáo dục phổ thông năm 2026 của Ban Bí thư đang được triển khai với 4 nhóm vấn đề trọng tâm.
Lĩnh vực khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên gồm những ngành nào?
Đây là lĩnh vực được tách riêng, bao gồm cả các ngành lý thuyết về giáo dục và nhóm ngành đào tạo giáo viên theo từng môn học.
| Nhóm | Ngành tiêu biểu |
|---|---|
| Khoa học giáo dục | Khoa học giáo dục, Giáo dục học, Công nghệ giáo dục, Lý luận và phương pháp dạy học, Giáo dục và phát triển cộng đồng |
| Đào tạo giáo viên | Sư phạm Toán học, Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa học, Sư phạm Sinh học, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Địa lý, Sư phạm Tiếng Anh và các ngoại ngữ khác |
Với khối sư phạm, người học cần theo dõi thêm các động thái tổ chức lại hệ thống trường, chẳng hạn đề án sáp nhập ĐH Sư phạm TP.HCM cùng quy mô đào tạo hiện nay của trường.
Khối nghệ thuật, nhân văn và khoa học xã hội được phân loại thế nào?
Lĩnh vực nghệ thuật
Danh mục trải từ mỹ thuật, âm nhạc, sân khấu – điện ảnh đến thiết kế:
- Mỹ thuật: Hội họa, Đồ họa, Điêu khắc.
- Âm nhạc – biểu diễn: Âm nhạc học, Thanh nhạc, Biên đạo múa, Diễn viên.
- Sân khấu – điện ảnh: Đạo diễn sân khấu, Đạo diễn điện ảnh và truyền hình, Nhiếp ảnh.
- Thiết kế: Thiết kế đồ họa, Thiết kế thời trang, Thiết kế nội thất.
Lĩnh vực nhân văn
Nhóm này gồm ngôn ngữ, văn học, lịch sử, triết học, tôn giáo học, khảo cổ học và văn hóa học. Riêng nhóm ngôn ngữ – văn hóa nước ngoài có Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Pháp, Ngôn ngữ Trung Quốc, Ngôn ngữ Nhật, Ngôn ngữ Hàn Quốc cùng nhiều ngôn ngữ khác.
Khoa học xã hội và hành vi
Các ngành được nhóm theo hướng nghiên cứu: Kinh tế học, Kinh tế chính trị, Kinh tế đầu tư, Kinh tế phát triển, Tâm lý học, Xã hội học, Nhân học, Dân tộc học, Địa lý học, Quan hệ quốc tế và các ngành nghiên cứu khu vực.
Báo chí và thông tin
Nhóm này gồm Báo chí, Truyền thông đa phương tiện, Truyền thông đại chúng, Công nghệ truyền thông, Truyền thông số, cùng các ngành về thông tin – thư viện, lưu trữ, bảo tàng và xuất bản.
Kinh doanh, quản lý và pháp luật: nhóm ngành lớn nhất?
Điểm đáng chú ý của danh mục mới là việc dành hẳn một lĩnh vực riêng cho kinh doanh và quản lý, thay vì gộp chung như trước.
Nhóm kinh doanh:
| Nhóm ngành | Ngành tiêu biểu |
|---|---|
| Quản trị – kinh doanh | Quản trị kinh doanh, Kinh doanh quốc tế, Kinh doanh thương mại, Bất động sản |
| Marketing – thương mại số | Marketing, Thương mại điện tử |
| Tài chính | Tài chính – Ngân hàng, Bảo hiểm, Công nghệ tài chính |
| Kế toán – chuỗi cung ứng | Kế toán, Kiểm toán, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng |
Nhóm quản lý: Quản trị – Quản lý, Quản lý công, Chính sách công, Quản lý công nghiệp, Quản lý năng lượng, Quản lý dự án, Quản lý khoa học và công nghệ.
Lĩnh vực pháp luật: Luật, Luật hiến pháp và luật hành chính, Luật hình sự và tố tụng hình sự, Luật dân sự và tố tụng dân sự, Luật kinh tế, Luật quốc tế, Luật thương mại quốc tế.
Toán học, máy tính và công nghệ thông tin có gì mới?
Danh mục tách riêng nhóm toán học – thống kê và nhóm máy tính – công nghệ thông tin, phản ánh xu hướng dịch chuyển của thị trường nhân lực số. Ở nhóm toán học và thống kê có các ngành Toán học, Khoa học tính toán và các ngành liên quan; nhóm máy tính – công nghệ thông tin bao trùm lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật và các ngành công nghệ mới.
Việc phân tách này giúp thí sinh nhận diện rõ hơn sự khác biệt giữa một ngành thiên về nền tảng lý thuyết và một ngành thiên về ứng dụng kỹ thuật – hai hướng đi rất khác nhau về chương trình và cơ hội nghề nghiệp.
Thí sinh cần lưu ý gì khi chọn ngành từ năm 2027?
Danh mục mới là khung tham chiếu, không thay thế đề án tuyển sinh của từng trường. Tuy nhiên, nó tạo ra ba tác động đáng kể:
- Tên ngành rõ ràng hơn: thí sinh dễ so sánh chương trình giữa các trường cùng một nhóm ngành.
- Rà soát ngành mở mới: trường có căn cứ để điều chỉnh danh mục đào tạo, kéo theo thay đổi tổ hợp xét tuyển.
- Minh bạch chất lượng: song song với việc sắp xếp ngành, công tác kiểm định cũng đang được địa phương đẩy mạnh, điển hình là cơ chế đánh giá chất lượng giáo dục riêng của TP.HCM từ năm học 2026-2027.
Ở góc độ học sinh phổ thông, việc định hướng sớm càng có ý nghĩa khi nhiều địa phương đang tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi quy mô lớn – như 364 thí sinh đội tuyển học sinh giỏi quốc gia của TP.HCM với 12 môn thi trong năm học 2026-2027.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Thông tư 74/2026 có hiệu lực từ khi nào?
Thông tư được công bố ngày 20/10/2026 và danh mục ngành đào tạo đại học ban hành kèm theo sẽ được áp dụng từ năm 2027. Các trường có khoảng thời gian chuyển tiếp để rà soát ngành học và điều chỉnh phương án tuyển sinh.
Danh mục mới có làm thay đổi ngành mà trường đang đào tạo không?
Danh mục đóng vai trò khung chuẩn để quản lý và tổ chức đào tạo, không đương nhiên khiến một ngành bị loại bỏ. Việc mở mới, đổi tên hay dừng tuyển sinh vẫn thuộc thẩm quyền và đề án của từng trường.
Ngành Sư phạm được phân loại thế nào?
Sư phạm nằm trong lĩnh vực khoa học giáo dục và đào tạo giáo viên, tách thành nhóm ngành lý luận giáo dục và nhóm đào tạo giáo viên theo môn học như Sư phạm Toán học, Sư phạm Ngữ văn hay Sư phạm Tiếng Anh.
Các ngành kinh tế, tài chính, marketing có bị gộp chung?
Không gộp chung. Danh mục mới dành riêng một lĩnh vực cho kinh doanh và quản lý, bên trong tiếp tục chia thành các nhóm nhỏ như quản trị kinh doanh, marketing – thương mại số, tài chính – ngân hàng, kế toán – kiểm toán.
Thí sinh nên dùng danh mục này để chọn ngành ra sao?
Hãy xem danh mục như tấm bản đồ để hiểu ngành mình muốn học nằm ở đâu trong hệ thống, sau đó đối chiếu với đề án tuyển sinh cụ thể của từng trường về tổ hợp môn, chỉ tiêu và phương thức xét tuyển.
Kết luận
Thông tư 74/2026 cùng Phụ lục I đánh dấu bước chuẩn hóa quan trọng của giáo dục đại học Việt Nam: từ một danh sách ngành rời rạc, hệ thống chuyển sang cách phân loại theo lĩnh vực – nhóm ngành xuyên suốt. Với sĩ tử và phụ huynh, giá trị lớn nhất của thay đổi này là sự rõ ràng: hiểu đúng vị trí ngành học trước khi quyết định đầu tư bốn năm thanh xuân.
