Tại hội nghị tổng kết năm học diễn ra sáng 21/8, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết thành phố sẽ tổ chức các đợt đánh giá chung, xác thực kết quả học tập ở bậc THCS, làm căn cứ tiến tới xét tuyển vào lớp 10. Theo đó, ngay trong năm học 2026–2027, học sinh cấp THCS tại Hà Nội sẽ tham gia các kỳ khảo sát định kỳ tập trung, tuy nhiên thời điểm chính thức chuyển từ thi tuyển sang xét tuyển vẫn chưa được công bố cụ thể.
Trong bối cảnh kỳ thi lớp 10 công lập tại Hà Nội luôn là “cuộc đua” khốc liệt nhất cả nước, động thái này của Sở GD&ĐT được đánh giá là bước chuyển quan trọng trong định hướng đổi mới giáo dục của thủ đô. Việc nắm bắt sớm các thay đổi trong chính sách tuyển sinh sẽ giúp phụ huynh và học sinh có sự chuẩn bị tốt nhất.
Đề xuất xét tuyển lớp 10 tại Hà Nội có gì mới?
Đánh giá định kỳ chung được tổ chức thế nào?
Theo công bố tại hội nghị, năm học 2026–2027, Hà Nội sẽ triển khai các đợt đánh giá định kỳ chung với học sinh. Ở cấp THCS, hoạt động này được thực hiện thường xuyên, liên tục nhằm xác thực kết quả học tập của từng em, qua đó tạo cơ sở dữ liệu đáng tin cậy để xét tuyển vào lớp 10.
Mục tiêu của cách làm này là thay thế dần tư duy “thi một lần quyết định” bằng quá trình đánh giá toàn diện, liên tục trong suốt 4 năm THCS. Điều này giúp giảm áp lực tâm lý cho học sinh trong một kỳ thi duy nhất, đồng thời phản ánh chính xác hơn năng lực thực chất của từng em.
Hướng đánh giá ở bậc THPT có thay đổi ra sao?
Không chỉ dừng ở cấp THCS, khâu đánh giá ở bậc THPT cũng được đổi mới theo hướng chuyên sâu hơn. Theo đó, kết quả không chỉ đơn thuần là bảng điểm mà sẽ được phân tích chi tiết theo từng môn học, từng trường, từng nhóm học sinh và mức độ tiến bộ của mỗi em.
Trên cơ sở dữ liệu này, các trường THPT sẽ xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, hỗ trợ học sinh theo từng môn cụ thể, thay vì dạy học tràn lan như trước. Sở GD&ĐT cùng chính quyền các xã, phường cũng sẽ dựa trên dữ liệu để điều phối giáo viên, học liệu và hoạt động kiểm tra, đảm bảo việc đánh giá thường xuyên thực sự trở thành công cụ nâng cao chất lượng dạy và học.
Vì sao Hà Nội quyết định chuyển hướng sang xét tuyển?
Áp lực cạnh tranh vào lớp 10 công lập đang ở mức nào?
Thực tế nhiều năm qua, mức độ cạnh tranh vào lớp 10 công lập ở Hà Nội luôn thuộc diện căng thẳng nhất trong cả nước. Số liệu từ năm học trước cho thấy:
| Chỉ tiêu | Số lượng |
|---|---|
| Học sinh tốt nghiệp THCS | Khoảng 147.000 em |
| Học sinh đăng ký thi lớp 10 công lập | Hơn 124.000 em (cao kỷ lục) |
| Chỉ tiêu tuyển sinh công lập | Khoảng 82.660 suất |
| Tỷ lệ đỗ trên số dự thi | 66% |
Với tỷ lệ trượt khoảng 34%, hàng chục nghìn học sinh mỗi năm không vào được trường công lập, buộc phải tìm đến các trường tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc học nghề. Nắm được chỉ tiêu lớp 10 tư thục năm 2026 là điều nhiều phụ huynh quan tâm để có phương án dự phòng.
Đề xuất thi hai môn Văn, Toán có ý nghĩa gì?
Song song với định hướng xét tuyển, Bộ GD&ĐT gần đây cũng đã lấy ý kiến các địa phương, trong đó có Hà Nội, về phương án thi lớp 10 chỉ với hai môn Văn và Toán. Lý do là quy mô tuyển sinh THPT đang được mở rộng trên toàn quốc, chuyển dịch từ tư duy “sàng lọc” sang “mở rộng cơ hội học tập”.
Phương án này nếu được thông qua sẽ giúp giảm đáng kể áp lực thi cử và sự cạnh tranh không cần thiết, đồng thời tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện hơn thay vì chỉ tập trung vào các môn thi tuyển sinh.
Các nhiệm vụ trọng tâm khác của ngành giáo dục Hà Nội
Theo ông Nguyễn Văn Hiền, ngoài đổi mới kiểm tra đánh giá, ngành giáo dục Hà Nội sẽ triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ sau:
- Đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng cải thiện chất lượng thực chất
- Thực hiện mô hình quản trị mới sau sắp xếp trường học
- Chuyển dần từ dạy tiếng Anh sang sử dụng tiếng Anh, hội nhập quốc tế
- Phát triển cơ sở dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào giảng dạy
- Điều phối giáo viên, học liệu giữa các trường, khu vực
Giám đốc Sở khẳng định các thay đổi sẽ theo hướng chuyển biến mạnh mẽ, tạo kết quả thực chất, không chạy theo thành tích.
Những điều phụ huynh và học sinh cần chuẩn bị ngay từ bây giờ
Dù thời điểm chính thức áp dụng xét tuyển chưa được ấn định, nhưng định hướng trên cho thấy Hà Nội đang chuẩn bị cho một lộ trình chuyển đổi dài hơi. Trước mắt, kỳ thi lớp 10 năm học 2025–2026 vẫn sẽ được tổ chức theo phương thức thi tuyển như những năm trước. Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các quy định về thủ tục dự thi và nhập học lớp 10 để tránh những sai sót đáng tiếc.
Bên cạnh đó, với những thay đổi trong quy chế tuyển sinh như xóa bỏ phân vùng tuyển sinh và yêu cầu đặt nguyện vọng thông minh, việc cập nhật thông tin liên tục là vô cùng quan trọng. Với học sinh có nguyện vọng vào trường chuyên, cần theo dõi sát lịch thi vào lớp 10 các trường THPT chuyên tại Hà Nội để có kế hoạch ôn tập phù hợp.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Khi nào Hà Nội chính thức xét tuyển lớp 10 thay vì thi tuyển?
Hiện Sở GD&ĐT mới chỉ công bố định hướng và kế hoạch tổ chức đánh giá định kỳ từ năm học 2026–2027, chưa đưa ra mốc thời gian chính thức áp dụng xét tuyển. Trước mắt, phương thức thi tuyển vẫn được duy trì cho các kỳ tuyển sinh sắp tới.
2. Học sinh sẽ phải tham gia các đợt đánh giá chung như thế nào?
Học sinh THCS sẽ tham gia các đợt khảo sát, đánh giá định kỳ được tổ chức tập trung theo lịch của Sở GD&ĐT. Kết quả các đợt đánh giá này sẽ được ghi nhận, xác thực và sử dụng làm căn cứ xét tuyển khi chính sách được áp dụng.
3. Tỷ lệ chọi vào lớp 10 công lập Hà Nội năm nay là bao nhiêu?
Năm học vừa qua, Hà Nội có hơn 124.000 học sinh đăng ký thi lớp 10 công lập, trong khi chỉ tiêu khoảng 82.660 suất, tỷ lệ đỗ đạt 66%. Điều này đồng nghĩa khoảng 34% thí sinh không vào được trường công lập.
4. Nếu không đỗ lớp 10 công lập, học sinh có những lựa chọn nào?
Học sinh có thể đăng ký vào các trường THPT tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên – giáo dục nghề nghiệp, hoặc theo học các chương trình đào tạo nghề. Việc tìm hiểu sớm các phương án này giúp giảm áp lực tâm lý cho cả phụ huynh và học sinh.
5. Việc chuyển sang xét tuyển có làm giảm chất lượng đầu vào THPT không?
Theo Sở GD&ĐT, việc xét tuyển dựa trên kết quả đánh giá định kỳ liên tục trong nhiều năm sẽ phản ánh chính xác và toàn diện hơn năng lực học sinh so với một kỳ thi duy nhất. Điều này được kỳ vọng giúp giảm áp lực học thêm, thi thử và tạo môi trường học tập lành mạnh hơn.
Kết luận: Việc Hà Nội tiến tới xét tuyển lớp 10 thay vì thi tuyển là một thay đổi mang tính chiến lược, phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục quốc gia. Trong bối cảnh phương thức tuyển sinh có thể thay đổi, việc duy trì kết quả học tập ổn định và phát triển năng lực toàn diện ngay từ những năm đầu THCS là chiến lược an toàn nhất cho mọi học sinh. Để chuẩn bị tốt nhất cho chương trình học tập ở bậc THPT, phụ huynh có thể tham khảo các khóa học Topclass lớp 10 dành cho học sinh – giải pháp học tập toàn diện giúp các em bắt nhịp nhanh với môi trường mới và đạt kết quả cao ngay từ năm học đầu tiên.
