Hà Nội và TP.HCM: Bức tranh đối lập trong xu hướng chọn môn thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng với mô hình 2+2 (2 môn bắt buộc và 2 môn tự chọn). Từ dữ liệu đăng ký sơ bộ của hai “đầu cầu” giáo dục lớn nhất cả nước là Hà Nội và TP.HCM, một bức tranh phân hóa rõ rệt về xu hướng chọn môn đã lộ diện, phản ánh chiến lược hướng nghiệp khác biệt của sĩ tử hai miền.

Ngoại ngữ: “Điểm chạm” chung của sĩ tử hai thành phố lớn

Dù có sự khác biệt về định hướng nghề nghiệp, Hà Nội và TP.HCM vẫn gặp nhau ở một điểm chung duy nhất: Sự ưu tiên tuyệt đối cho môn Ngoại ngữ. Theo thống kê, có hơn 51% học sinh tại Hà Nội và trên 50% học sinh tại TP.HCM lựa chọn thi Ngoại ngữ trong nhóm môn tự chọn.

Con số này không chỉ cao vượt trội so với các môn học khác mà còn cao hơn mức trung bình chung của cả nước. Điều này cho thấy học sinh tại các đô thị lớn ý thức rất rõ về tầm quan trọng của ngôn ngữ trong việc mở cửa cơ hội vào các trường đại học top đầu và thị trường lao động quốc tế. Đặc biệt, với vị thế là trung tâm giáo dục chất lượng cao, thế mạnh về học sinh giỏi quốc gia cũng góp phần thúc đẩy học sinh TP.HCM đầu tư mạnh mẽ vào các môn công cụ này.

Ngược lại, các môn như Công nghệ và Tin học lại rơi vào tình trạng “thờ ơ” khi số lượng thí sinh đăng ký không đáng kể, bất chấp làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.

Sự phân hóa Bắc – Nam: Hà Nội chuộng Xã hội, TP.HCM nghiêng về Tự nhiên

Đi sâu vào phân tích các môn học còn lại, chúng ta thấy một sự hoán đổi vị trí đầy thú vị giữa hai địa phương.

1. Hà Nội: Bám sát xu hướng chung của cả nước

Học sinh thủ đô có xu hướng lựa chọn an toàn và nghiêng về các môn Khoa học Xã hội (KHXH). Tỉ lệ thí sinh đăng ký các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và Pháp luật tại Hà Nội khá cao, tương đương với mức trung bình của toàn quốc. Trong khi đó, tỉ lệ chọn các môn Khoa học Tự nhiên (KHTN) như Vật lý, đặc biệt là Hóa học và Sinh học lại thấp hơn hẳn so với mặt bằng chung.

2. TP.HCM: Khối tự nhiên chiếm ưu thế áp đảo

Trái ngược với Hà Nội, học sinh TP.HCM lại thể hiện niềm đam mê mãnh liệt với các môn KHTN. Số liệu cho thấy:
* Tỉ lệ chọn môn Hóa học tại TP.HCM cao gấp đôi Hà Nội.
* Môn Sinh học có số lượng thí sinh chọn cao gần gấp 3 lần.
* Môn Vật lý cũng cao hơn Hà Nội 16%.

Nhìn lại kỳ thi năm 2024, trong khi 63% thí sinh cả nước chọn bài thi KHXH thì tại TP.HCM, có đến hơn 60% học sinh kiên trì với tổ hợp KHTN. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục duy trì trong những năm tới. Việc chú trọng các môn Tự nhiên cũng giúp học sinh phía Nam có lợi thế khi tham gia xét tuyển vào Đại học Quốc gia TP.HCM bằng điểm thi Đánh giá năng lực – một kỳ thi đòi hỏi tư duy logic và kiến thức khoa học tổng hợp.

Dự báo xu hướng 2026: Các môn Xã hội tiếp tục “lên ngôi” ở nhiều tỉnh thành

Không chỉ Hà Nội, xu hướng “né” môn tự nhiên đang lan rộng ra nhiều tỉnh thành khác. Tại Bắc Ninh, một khảo sát tại trường THPT Nguyễn Du cho thấy tỉ lệ học sinh chọn môn Xã hội lên tới 96%. Tại Nghệ An, số thí sinh chọn môn Tự nhiên cũng chỉ bằng 1/3 so với môn Xã hội.

Sự dịch chuyển này đặt ra bài toán lớn cho công tác tuyển sinh đại học. Các trường đại học sẽ phải điều chỉnh tổ hợp xét tuyển để thích ứng với nguồn tuyển. Hiện nay, xu hướng chuyển sang phương thức xét tuyển tích hợp đang được nhiều đại học lớn áp dụng để đánh giá năng lực thí sinh một cách toàn diện hơn, thay vì chỉ dựa vào điểm số của một vài môn rời rạc.

Lời khuyên cho sĩ tử trước kỳ thi đổi mới

Dù lựa chọn môn học nào, sĩ tử cũng cần lưu ý rằng sự cạnh tranh vào các trường đại học top đầu vẫn luôn khốc liệt. Thực tế đã có trường tại TP.HCM ghi nhận con số nguyện vọng đăng ký kỷ lục, đòi hỏi học sinh phải có lộ trình ôn tập khoa học ngay từ sớm.

Để tự tin chinh phục kỳ thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới, các em có thể tham khảo lộ trình Topclass THPT – Học toàn diện lớp 10 11 12 nhằm củng cố kiến thức nền tảng và rèn luyện kỹ năng giải quyết các dạng đề thi đổi mới.

Kết luận: Sự khác biệt trong lựa chọn môn thi giữa Hà Nội và TP.HCM không chỉ là con số thống kê, mà là biểu hiện của định hướng nghề nghiệp và đặc thù kinh tế – xã hội vùng miền. Phụ huynh và học sinh cần theo dõi sát các thông báo tuyển sinh để có quyết định chọn môn thi tối ưu nhất cho mục tiêu đại học của mình.