Theo dự thảo Thông tư sửa đổi của Bộ GD-ĐT, từ năm 2027 mỗi ngành/chương trình đào tạo chỉ được dùng tối đa 3 phương thức tuyển sinh, và đến năm 2028 con số này rút xuống còn 1 phương thức (không tính xét tuyển thẳng và xét tuyển cử tuyển). Trước ngưỡng thay đổi đó, hàng loạt trường đại học phía Nam như ĐH Công nghiệp TP.HCM, ĐH Đà Lạt, ĐH Văn Lang hay khối ĐH Quốc gia TP.HCM đã lên sẵn kịch bản riêng, chủ yếu xoay quanh một phương thức xét tuyển kết hợp có trọng số.
Lộ trình siết phương thức tuyển sinh 2027 – 2028 ra sao?
| Năm | Số phương thức tối đa/ngành | Ghi chú |
|---|---|---|
| 2026 | Theo quy định hiện hành | Nhiều trường đã tự thu gọn để thích ứng dần |
| 2027 | 3 | Không bao gồm xét tuyển thẳng, cử tuyển |
| 2028 | 1 | Mỗi ngành/chương trình chỉ còn một phương thức |
Dự thảo này sửa đổi, bổ sung quy định về tuyển sinh và đào tạo trình độ cao đẳng ngành giáo dục mầm non, trình độ đại học và sau đại học — trong đó có cả những nội dung liên quan trực tiếp tới quy định tuyển sinh ngành giáo dục mầm non. Chính vì phạm vi điều chỉnh rộng, các trường buộc phải rà soát lại toàn bộ đề án tuyển sinh thay vì chỉ chỉnh sửa cục bộ.
Các trường dự kiến phương án tuyển sinh 2027 cụ thể như thế nào?
Nhìn chung, các trường đều đi theo hai hướng: giữ nguyên một phương thức xét tuyển tổng hợp đã áp dụng từ 2026, hoặc chủ động rút từ 3 phương thức xuống còn 1 – 2 để không bị động khi Thông tư có hiệu lực.
| Trường | Phương án dự kiến cho 2027 | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| ĐH Công nghiệp TP.HCM | 1 phương thức xét tuyển kết hợp | Gồm điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp, điểm đánh giá năng lực (ĐGNL) ĐHQG TP.HCM quy đổi thang 30, điểm học tập lớp 12 theo tổ hợp |
| ĐH Đà Lạt | 3 phương thức/ngành | Điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm ĐGNL ĐHQG TP.HCM, điểm học bạ |
| ĐH Văn Lang | 1 phương thức: điểm thi tốt nghiệp THPT | Nếu được giữ 3 phương thức sẽ bổ sung học bạ và ĐGNL |
| ĐH Kinh tế – Luật, ĐH An Giang (ĐHQG TP.HCM) | 1 phương thức xét tuyển tổng hợp | Đã triển khai từ 2026, gồm học bạ, điểm thi tốt nghiệp, ĐGNL và điểm cộng/thưởng |
Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM: một phương thức, nhiều thành tố
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo nhà trường, cho biết trường đã dùng duy nhất phương thức xét tuyển kết hợp ngay từ năm 2026 (không tính xét tuyển thẳng). Sang 2027, cấu trúc này được giữ nguyên với ba đầu điểm: kết quả thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp môn, kết quả kỳ thi ĐGNL của ĐH Quốc gia TP.HCM (quy đổi về thang 30) và kết quả học tập lớp 12 theo tổ hợp môn. Trọng số từng thành phần sẽ được tính theo công thức cụ thể, và thí sinh không có điểm ĐGNL vẫn có đường vào bằng cách tăng trọng số cho một trong hai đầu điểm còn lại.
Trường ĐH Đà Lạt: giữ 3 phương thức, tính sẵn kịch bản 2028
Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, thông tin năm 2027 trường vẫn dùng 3 phương thức cho mỗi ngành: điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm ĐGNL ĐHQG TP.HCM và điểm học bạ. Nếu đến 2028 chỉ còn một phương thức, trường sẽ chuyển sang xét kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học bạ, kèm việc tính toán trọng số cho từng loại điểm.
Trường ĐH Văn Lang: ưu tiên điểm thi tốt nghiệp nếu chỉ còn một phương thức
Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), cho biết nếu buộc phải thu về một phương thức, trường sẽ chọn điểm thi tốt nghiệp THPT. Trường hợp vẫn được dùng 3 phương thức, nhà trường sẽ bổ sung thêm học bạ và điểm ĐGNL ĐHQG TP.HCM.
Khối ĐHQG TP.HCM: đã “chạy trước” lộ trình
Tiến sĩ Nguyễn Hữu Trí, Phó hiệu trưởng Trường ĐH An Giang (ĐHQG TP.HCM), cho biết ngay từ 2026 trường và các đơn vị thành viên trong hệ thống đã áp dụng một phương thức xét tuyển tổng hợp, gồm điểm học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm ĐGNL do ĐHQG TP.HCM tổ chức, cùng điểm cộng và điểm thưởng nếu có, với tỷ trọng phù hợp. Vì vậy, thay đổi ở giai đoạn 2027 – 2028 gần như không gây xáo trộn đáng kể cho hệ thống này. Cách làm tương tự cũng xuất hiện ở nhiều trường thành viên khác, khi phương thức xét kết hợp học bạ tại HCMUS được xem là trục chính trong đề án tuyển sinh.
Theo lãnh đạo một trường đại học ngoài công lập tại TP.HCM, đơn vị này cũng chọn phương thức kết hợp nhằm đánh giá năng lực học tập của thí sinh trong cả quá trình, thay vì chỉ nhìn vào một kỳ thi duy nhất.
Vì sao “xét tuyển kết hợp” trở thành lựa chọn chung?
Bản chất của xét tuyển kết hợp là gộp nhiều nguồn dữ liệu về người học — điểm thi tốt nghiệp, học bạ lớp 12, điểm ĐGNL, chứng chỉ ngoại ngữ, giải thưởng — rồi quy đổi về một thang điểm chung với trọng số xác định. Cách tiếp cận này có ba lợi thế:
- Hạn chế rủi ro một kỳ thi: thí sinh học tốt nhưng tâm lý thi cử không ổn định vẫn có cơ hội thể hiện qua học bạ hoặc ĐGNL.
- Minh bạch hơn điểm cộng: năng lực nào cần cho ngành học sẽ được đo trực tiếp bằng một thành phần có trọng số rõ ràng, thay vì cộng dồn gián tiếp.
- Phù hợp định hướng của Bộ GD-ĐT: khi số phương thức bị giới hạn, trường buộc phải chọn cách đánh giá tổng hợp thay vì mở nhiều “cửa” song song.
Điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ tác động tới kết quả xét tuyển ra sao?
Đây là phần dữ liệu đáng chú ý nhất đối với phụ huynh và học sinh. Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế – Luật (ĐHQG TP.HCM), cho biết trường đã lấy toàn bộ hồ sơ xét tuyển năm 2026 — hơn 34.000 lượt đăng ký của hơn 17.000 thí sinh — để “chạy lại” kết quả trong trường hợp không cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ.
| Chỉ số | Nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ | Nhóm không có chứng chỉ |
|---|---|---|
| Điểm học lực trung bình (thang 100) | 77,27 | 77,74 |
| Điểm xét tuyển cuối cùng | 85,76 | 81,22 |
Hai nhóm có năng lực học tập gần như tương đương, thậm chí nhóm có chứng chỉ còn thấp hơn một chút, nhưng điểm trúng tuyển lại chênh nhau hơn 4,5 điểm. “Điều này cho thấy điểm cộng thực sự có tác động”, ông Tiến nhận định.
Con số thứ hai còn đáng lưu ý hơn: nếu bỏ toàn bộ điểm cộng mà giữ nguyên điểm chuẩn đã công bố, cứ 4 thí sinh trúng tuyển thì có 1 em không còn đủ điểm — tỷ lệ chính xác là 24,2%. Kết quả này phù hợp với nguyên tắc mà Bộ GD-ĐT đang hướng tới: năng lực nào cần cho ngành học thì đánh giá trực tiếp và minh bạch, thay vì cộng gián tiếp qua một tiêu chí khác.
Lo ngại gì khi mỗi ngành chỉ còn một phương thức?
Không phải chuyên gia nào cũng đồng tình với việc thu về đúng một phương thức. Tiến sĩ Trần Hữu Duy (ĐH Đà Lạt) đặt vấn đề: nếu mỗi ngành được chọn một phương thức khác nhau — ngành xét điểm thi tốt nghiệp, ngành xét học bạ, ngành xét ĐGNL — thì giữa các ngành sẽ xuất hiện sự thiếu công bằng về mức độ cạnh tranh. Ông cho rằng nên duy trì 2 – 3 phương thức để các trường có thêm quyền tự chủ và thí sinh có nhiều cơ hội hơn.
Cùng góc nhìn, tiến sĩ Võ Văn Tuấn (ĐH Văn Lang) lưu ý ở những ngành có mức cạnh tranh cao, việc chỉ còn một phương thức sẽ khiến thí sinh thiệt thòi vì không còn “cửa” dự phòng. Vì vậy, các trường cần tính toán rất kỹ khi quyết định phương thức cho từng ngành thay vì áp dụng máy móc một cách cho tất cả.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Năm 2027 thí sinh được dùng bao nhiêu phương thức để xét tuyển một ngành?
Theo dự thảo của Bộ GD-ĐT, mỗi ngành/chương trình đào tạo được dùng tối đa 3 phương thức, chưa tính xét tuyển thẳng và cử tuyển. Tuy nhiên, nhiều trường đã chủ động thu về một phương thức duy nhất là xét tuyển kết hợp để chuẩn bị trước cho năm 2028.
2. Đến năm 2028, nếu chỉ còn một phương thức thì đó thường là phương thức nào?
Phần lớn trường cho biết sẽ ưu tiên điểm thi tốt nghiệp THPT, hoặc dùng phương thức kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp và học bạ lớp 12 theo trọng số. Xu hướng chung là gộp nhiều thành tố vào một phương thức thay vì chọn đơn lẻ một đầu điểm.
3. Điểm đánh giá năng lực của ĐHQG TP.HCM còn giá trị trong năm 2027 không?
Còn, nhưng vị trí của nó thay đổi: thay vì là một phương thức riêng, điểm ĐGNL trở thành một thành tố trong phương thức xét tuyển kết hợp, thường được quy đổi về thang 30 và gán trọng số theo công thức của từng trường.
4. Không có chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS thì có bị bất lợi không?
Dữ liệu phân tích hồ sơ năm 2026 cho thấy điểm cộng có thể tạo chênh lệch tới hơn 4,5 điểm và ảnh hưởng tới khoảng 24,2% số thí sinh trúng tuyển. Tuy vậy, xu hướng quy đổi thành trọng số trong xét tuyển kết hợp sẽ giúp các đầu điểm khác như học bạ, điểm thi tốt nghiệp, ĐGNL có tiếng nói rõ ràng hơn.
5. Thí sinh định hướng vào khối ngành sư phạm, giáo dục cần lưu ý gì?
Dự thảo điều chỉnh cả quy định tuyển sinh trình độ cao đẳng ngành giáo dục mầm non, nên nhóm ngành này sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp. Thí sinh nên theo dõi đề án của từng trường sư phạm, đồng thời tham khảo trước thông tin về xét tuyển ngành Giáo dục Tiểu học cũng như cơ hội nghề nghiệp của ngành Quản lý giáo dục để có kế hoạch dài hạn thay vì chạy theo điểm chuẩn năm gần nhất.
Tạm kết
Việc siết số phương thức tuyển sinh về 3 trong năm 2027 và 1 trong năm 2028 là bước thay đổi mang tính hệ thống, buộc cả trường và thí sinh phải chuẩn bị sớm. Với học sinh lớp 12 hiện nay, lời khuyên thực tế là đừng đặt cược vào một đầu điểm duy nhất: giữ học bạ ổn định, ôn chắc kỳ thi tốt nghiệp THPT, và cân nhắc thêm một kỳ thi ĐGNL để có nhiều lựa chọn khi đề án chính thức của các trường được công bố.
