Từ ngày 15.11.2026, Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT chính thức có hiệu lực, trong đó Điều 5 quy định đúng 7 hành vi bị nghiêm cấm đối với hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Đáng chú ý nhất là nhóm hành vi ép buộc, tạo áp lực để người học phải tham gia hoạt động giáo dục theo nhu cầu, thu tiền sai quy định và xâm phạm dữ liệu cá nhân của học sinh. Đây được xem là bước siết chặt quan trọng nhằm chấn chỉnh tình trạng lạm thu và dạy thêm biến tướng trong nhà trường.
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT áp dụng cho đối tượng nào?
Thông tư do Bộ GD-ĐT ban hành, quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước, có hiệu lực thi hành từ ngày 15.11.2026.
Văn bản này ra đời trong bối cảnh nhiều địa phương đang đẩy mạnh đổi mới quản trị nhà trường, điển hình như việc xây dựng cơ chế đánh giá chất lượng giáo dục riêng của TP.HCM. Điểm cốt lõi của Thông tư 85 là phân định rạch ròi giữa phần giáo dục Nhà nước phải bảo đảm và phần giáo dục phục vụ nhu cầu tự nguyện của người học.
7 hành vi bị nghiêm cấm trong giáo dục từ 15.11.2026 gồm những gì?
Theo Điều 5 Thông tư 85, 7 hành vi bị nghiêm cấm được quy định cụ thể như sau:
| STT | Nhóm hành vi | Nội dung chi tiết |
|---|---|---|
| 1 | Cắt xén, xé lẻ nội dung giáo dục tăng cường | Không tổ chức hoặc tổ chức không đầy đủ nội dung giáo dục tăng cường theo kế hoạch đã phê duyệt; chuyển nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước, nội dung giáo dục tăng cường sang hoạt động giáo dục theo nhu cầu để thu kinh phí; lợi dụng hai loại hoạt động này để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định |
| 2 | Ép buộc, tạo áp lực buộc người học tham gia | Vận động mang tính áp đặt hoặc gây sức ép dưới bất kỳ hình thức nào để người học phải tham gia hoạt động giáo dục theo nhu cầu; dùng việc tham gia hay không tham gia làm căn cứ đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, xét thi đua, khen thưởng, phân loại người học hoặc gây ảnh hưởng tới quyền, lợi ích hợp pháp của người học |
| 3 | Thu tiền sai quy định | Thu tiền của người học, cha mẹ hoặc người giám hộ dưới bất kỳ hình thức nào đối với hoạt động giáo dục tăng cường; thu ngoài danh mục, thu vượt mức do UBND cấp tỉnh quyết định hoặc thu không đúng quy định đối với hoạt động giáo dục theo nhu cầu |
| 4 | Chọn đối tác phối hợp thiếu minh bạch | Lựa chọn tổ chức, cá nhân phối hợp không bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan; giao cho tổ chức, cá nhân thực hiện thay trách nhiệm của cơ sở giáo dục; để xảy ra xung đột lợi ích, độc quyền cung ứng hoặc lợi dụng môi trường giáo dục để quảng cáo, tiếp thị sai mục đích |
| 5 | Nhận lợi ích ngoài hợp đồng | Nhận tiền, tài sản, quà tặng hoặc lợi ích vật chất, phi vật chất từ tổ chức, cá nhân phối hợp, ngoài các khoản đã xác định trong hợp đồng, thỏa thuận theo khoản 4 Điều 18 Thông tư này và ngoài các khoản tài trợ hợp pháp |
| 6 | Tổ chức khi chưa đủ điều kiện | Triển khai hoạt động khi chưa bảo đảm yêu cầu về nội dung, học liệu, đội ngũ nhân sự, cơ sở vật chất, điều kiện y tế và an toàn cho người học; sử dụng tài liệu, học liệu chưa được thẩm định, phê duyệt |
| 7 | Xâm phạm dữ liệu cá nhân người học | Thu thập, lưu trữ, sử dụng, chia sẻ dữ liệu cá nhân, hình ảnh, âm thanh của người học trái quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân |
Nhóm hành vi thứ nhất và thứ hai được xem là “điểm nóng” nhất, bởi lâu nay không ít phụ huynh phản ánh tình trạng con em bị gợi ý, thậm chí bị gây sức ép tham gia các lớp học ngoài giờ. Những quy định này cũng gắn trực tiếp với thực tế áp lực học thêm để thi trường chuyên, lớp chọn đang đè nặng lên sĩ tử mỗi mùa tuyển sinh.
Vì sao cần phân biệt hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu?
Thông tư 85 nêu rõ: việc xác định một hoạt động là giáo dục tăng cường, giáo dục theo nhu cầu người học hay dạy thêm – học thêm phải căn cứ vào mục tiêu, đối tượng, nội dung, mức độ yêu cầu, thời gian và cách thức tổ chức của hoạt động, chứ không căn cứ vào tên gọi. Nội dung giáo dục cơ bản, nền tảng, cần thiết cho mọi người học theo khoản 2 Điều 6 phải được tổ chức dưới hình thức hoạt động giáo dục tăng cường.
Bảng so sánh hai loại hình hoạt động giáo dục
| Tiêu chí | Hoạt động giáo dục tăng cường | Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học |
|---|---|---|
| Khái niệm | Hoạt động do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời lượng chính khóa, nhằm bổ sung nội dung giáo dục cần thiết, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức, phát triển phẩm chất và năng lực người học theo mục tiêu Chương trình GDPT | Hoạt động do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời gian chính khóa và ngoài hoạt động giáo dục tăng cường, nhằm đáp ứng nhu cầu, năng khiếu, sở thích theo định hướng phát triển cá nhân của người học |
| Thời điểm tổ chức | Trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày, hoặc theo lộ trình dạy học 2 buổi/ngày với cơ sở chưa đủ điều kiện | Sau khi đã kết thúc thời gian chính khóa và thời gian giáo dục tăng cường |
| Căn cứ triển khai | Kế hoạch giáo dục đã được phê duyệt; Nhà nước bảo đảm nội dung cơ bản, nền tảng cho mọi người học | Nhu cầu, năng khiếu, sở thích của người học, trên cơ sở tự nguyện của người học và cha mẹ hoặc người giám hộ |
| Kinh phí | Không được thu tiền của người học, cha mẹ hoặc người giám hộ dưới bất kỳ hình thức nào | Thu theo danh mục và mức thu do UBND cấp tỉnh quyết định; nghiêm cấm thu ngoài danh mục hoặc thu vượt mức |
Việc phân định này có ý nghĩa thực tiễn rất lớn với phụ huynh, đặc biệt trong giai đoạn các trường tư thục đẩy mạnh truyền thông tuyển sinh. Nhiều gia đình đang theo dõi sát lịch tuyển sinh đầu cấp trường tư tại Hà Nội, nơi nhiều trường mở cổng sớm cho năm học 2027-2028 để cân đối kế hoạch tài chính và thời gian học tập của con.
Phụ huynh và học sinh cần lưu ý gì khi Thông tư 85 có hiệu lực?
- Không đồng nghĩa với “cấm mọi khoản thu”. Hoạt động giáo dục theo nhu cầu vẫn được thu, nhưng phải đúng danh mục và đúng mức UBND cấp tỉnh quy định.
- Sự tự nguyện là điều kiện bắt buộc. Nhà trường không được lấy việc tham gia hay không tham gia làm căn cứ đánh giá, xét thi đua hay phân loại học sinh.
- Nội dung nền tảng không được “chuyển hóa” thành dịch vụ thu phí. Đây là hành vi bị nghiêm cấm, kể cả khi nhà trường gọi tên hoạt động bằng một cách gọi khác.
- Quyền riêng tư của học sinh được bảo vệ chặt hơn. Việc thu thập, chia sẻ hình ảnh, âm thanh, dữ liệu cá nhân của học sinh phải tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Phụ huynh cần theo dõi các kênh thông tin chính thống của nhà trường. Những quy định về sinh hoạt lớp, gặp gỡ giáo viên cũng có thay đổi, chẳng hạn số lần họp phụ huynh mỗi năm theo Thông tư 81.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày nào?
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15.11.2026. Từ mốc này, mọi cơ sở giáo dục phổ thông phải tuân thủ quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học.
Hoạt động giáo dục tăng cường có phải đóng tiền không?
Không. Thông tư nghiêm cấm việc thu tiền của người học, cha mẹ hoặc người giám hộ dưới bất kỳ hình thức nào đối với hoạt động giáo dục tăng cường. Đây là nội dung Nhà nước phải bảo đảm cho mọi người học.
Nhà trường có được ép học sinh tham gia hoạt động giáo dục theo nhu cầu không?
Không. Mọi hình thức ép buộc, vận động mang tính áp đặt hoặc gây áp lực đều bị nghiêm cấm. Nhà trường cũng không được dùng việc tham gia hoặc không tham gia để đánh giá kết quả học tập, rèn luyện hay xét khen thưởng.
Làm sao phân biệt giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu người học?
Căn cứ vào mục tiêu, đối tượng, nội dung, mức độ yêu cầu, thời gian và cách thức tổ chức, chứ không dựa vào tên gọi của hoạt động. Hoạt động tăng cường không thu phí; hoạt động theo nhu cầu được thu theo mức UBND cấp tỉnh quy định.
Nếu nhà trường thu tiền sai quy định thì phụ huynh nên làm gì?
Phụ huynh nên lưu lại chứng từ, thông báo của nhà trường và phản ánh tới ban giám hiệu, phòng GD-ĐT hoặc Sở GD-ĐT địa phương để được hướng dẫn xử lý. Thông tư 85 là căn cứ pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người học.
Lời kết
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT với 7 hành vi bị nghiêm cấm được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động giáo dục ngoài giờ, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của học sinh và phụ huynh. Việc hiểu đúng ranh giới giữa giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu sẽ giúp các gia đình chủ động hơn trong suốt năm học 2026-2027.
