Chiều 13.10.2026, Đoàn giám sát của Ban Bí thư do Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết dẫn đầu đã làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ GD-ĐT về chuyên đề công tác giáo dục phổ thông, và yêu cầu Bộ này báo cáo thẳng thắn những điểm chưa ổn của chương trình, sách giáo khoa hiện hành. Ba nhóm vấn đề được nêu đích danh gồm: nội dung không còn phù hợp cần kiên quyết loại bỏ, bất cập về tải trọng – giảm tải – dạy học tích hợp, và tình trạng lãng phí từ sách bài tập chỉ dùng được một lần. Bộ GD-ĐT phải chủ động giải trình nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp cụ thể để báo cáo lên Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Buổi làm việc của Đoàn giám sát Ban Bí thư diễn ra khi nào, bàn nội dung gì?
Đây là buổi làm việc đầu tiên của Đoàn giám sát Ban Bí thư với Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ GD-ĐT, xoay quanh việc thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, trong đó trọng tâm là công tác giáo dục phổ thông.
| Mốc thời gian | Nội dung |
|---|---|
| Chiều 13.10.2026 | Buổi làm việc đầu tiên giữa Đoàn giám sát Ban Bí thư và Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ GD-ĐT |
| Chuyên đề giám sát | Thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị – công tác giáo dục phổ thông |
| Nội dung trọng tâm | Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa hiện hành |
| Người chủ trì | Ông Trịnh Văn Quyết – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn công tác của Ban Bí thư |
Theo Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, khối lượng công việc giám sát chương trình và sách giáo khoa rất lớn, nội dung phức tạp và nhạy cảm. Ông nhấn mạnh giáo dục phổ thông tác động trực tiếp tới giai đoạn hình thành nhân cách, trang bị kiến thức nền để học sinh bước vào đời, và chỉ khi bậc học này được làm tốt thì đất nước mới có nguồn lực con người chất lượng. Từ đó, Bộ GD-ĐT được yêu cầu giữ thái độ cầu thị, nhìn vấn đề từ nhiều góc cạnh và đặt lợi ích chung của sự nghiệp giáo dục lên trước.
Những bất cập nào của chương trình giáo dục phổ thông bị “soi chiếu”?
Đoàn giám sát tập trung rà soát tính khoa học, tính liên thông giữa các cấp học và mức độ phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi học sinh. Song song đó là việc mổ xẻ các vấn đề về tải trọng, giảm tải và cách tổ chức dạy học tích hợp – những điểm từng gây nhiều tranh luận trong các năm triển khai.
| Tiêu chí giám sát | Câu hỏi đặt ra |
|---|---|
| Tính khoa học | Nội dung kiến thức có chuẩn xác, cập nhật và logic không? |
| Tính liên thông | Mạch kiến thức giữa các cấp học có liền mạch, không chồng lấn? |
| Tâm sinh lý học sinh | Khối lượng và độ khó có phù hợp từng lứa tuổi? |
| Tải trọng – giảm tải | Việc tinh giản có thực chất hay chỉ chuyển từ sách sang vở? |
| Dạy học tích hợp | Giáo viên và nhà trường có đủ điều kiện triển khai hiệu quả? |
Ba môn học được đoàn giám sát đặc biệt lưu tâm là lịch sử, giáo dục công dân và ngữ văn. Người đứng đầu đoàn công tác nhắc lại lời dạy “dân ta phải biết sử ta” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời khẳng định nguyên tắc: trước khi trở thành người tài, học sinh phải là người có đức, trở thành con người của xã hội chủ nghĩa.
Sách bài tập dùng một lần gây lãng phí như thế nào?
Đây là một trong những điểm được nêu thẳng thắn nhất tại buổi làm việc. Thực trạng phổ biến hiện nay là học sinh ghi trực tiếp kết quả vào sách bài tập, khiến cuốn sách chỉ có giá trị trong một lần học và không thể tái sử dụng. Hệ quả được chỉ ra gồm hai lớp:
- Lãng phí kinh tế: mỗi năm, hàng triệu cuốn sách bị thay mới, chi phí đổ vào phụ huynh và ngân sách xã hội trong khi vòng đời sản phẩm chỉ kéo dài vài tháng.
- Ảnh hưởng tới cơ chế ghi nhớ: các nhà giáo dục cho rằng tự tay viết lời giải ra giấy trong giờ tự học giúp học sinh nhớ kiến thức lâu hơn; ngược lại, chỉ đánh dấu vào ô kết quả sẽ khiến dấu vết kiến thức trong trí nhớ mờ nhạt.
Yêu cầu đặt ra là nghiên cứu kỹ các phương án thay thế, đồng thời đảm bảo nhiều lựa chọn phù hợp với nhiều nhóm học sinh và điều kiện kinh tế gia đình khác nhau – thay vì áp một khuôn chung cho mọi đối tượng. Những áp lực học tập và chi phí đi kèm trong giai đoạn nước rút cũng là chủ đề đáng theo dõi, khi áp lực học thêm thi trường chuyên vẫn đè nặng lên không ít gia đình năm 2026.
Bộ GD-ĐT phải giải trình những gì trước Bộ Chính trị, Ban Bí thư?
Về sách giáo khoa, quan điểm được nêu rõ: bên cạnh những ưu điểm đã đạt được, việc đổi mới trong những năm qua còn nhiều điều cần nhìn lại một cách khiêm tốn và kỹ lưỡng. Chủ trương “một chương trình, nhiều bộ sách” đặt ra các vấn đề về chất lượng, về khâu lựa chọn và về chi phí, khiến dư luận xã hội còn băn khoăn, bức xúc.
Danh sách nội dung Bộ GD-ĐT cần chủ động đề cập và giải trình:
- Trưng cầu ý kiến chuyên gia để nhận xét, đánh giá và đề xuất nội dung nào giữ lại, nội dung nào lược bỏ hoặc thay thế.
- Xác định hướng kế thừa: có nên tiếp nhận giá trị của bộ sách trước đây hay đổi mới theo cách nào để vừa hiện đại, vừa vững vàng về chính trị tư tưởng, đạo đức và văn hóa Việt Nam.
- Làm rõ trách nhiệm biên soạn và xuất bản: nội dung sách giáo khoa thuộc trách nhiệm của nhà nước và Bộ GD-ĐT; cần chỉ rõ cách làm trước đây đúng hay chưa đúng, và hiện nay phải khắc phục điều gì.
- Chỉ ra nguyên nhân và trách nhiệm của những bất cập đã phát sinh, kèm giải pháp xử lý rất cụ thể.
Song song với giáo dục phổ thông, các địa phương cũng đang chủ động đổi mới cách đo lường chất lượng dạy và học; bước đi của cơ chế đánh giá chất lượng giáo dục riêng tại TP.HCM từ năm học 2026-2027 là một ví dụ điển hình.
Những thay đổi này ảnh hưởng thế nào tới phụ huynh và học sinh?
Với gia đình có con đang học phổ thông, các kết luận giám sát có thể dẫn tới điều chỉnh nội dung sách, thời lượng học và cả cách kiểm tra đánh giá – những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới kế hoạch ôn tập. Vì vậy, phụ huynh nên theo dõi sát các văn bản hướng dẫn chính thức thay vì chỉ dựa vào thông tin truyền miệng. Những quy định vận hành hằng ngày như việc họp phụ huynh theo Thông tư 81 cũng đáng được nắm rõ để chủ động phối hợp cùng nhà trường.
Với học sinh lớp 12, việc chương trình và sách giáo khoa được rà soát còn kéo theo những điều chỉnh ở khâu tuyển sinh đại học. Các kỳ thi riêng ngày càng giữ vai trò quan trọng, nên thí sinh cần cập nhật sớm lịch thi đánh giá tư duy TSA 2027 – với 3 đợt thi trải trên 11 tỉnh thành – để sắp xếp lộ trình ôn luyện hợp lý.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Vì sao Bộ GD-ĐT phải báo cáo về những điểm chưa ổn của sách giáo khoa?
Đoàn giám sát của Ban Bí thư yêu cầu như vậy tại buổi làm việc chiều 13.10.2026, trong khuôn khổ giám sát việc thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị. Mục tiêu là có đánh giá khách quan, đa chiều để loại bỏ nội dung không còn phù hợp và xử lý dứt điểm các bất cập kéo dài.
Chủ trương “một chương trình, nhiều bộ sách” gây ra vấn đề gì?
Theo đánh giá tại buổi làm việc, chủ trương này đặt ra không ít vấn đề về chất lượng nội dung, về việc lựa chọn sách của các trường và về chi phí mà gia đình phải gánh. Những điều đó khiến dư luận xã hội còn nhiều băn khoăn và bức xúc.
Sách bài tập dùng một lần bị phản ánh ra sao?
Loại sách này buộc học sinh ghi kết quả trực tiếp vào sách nên chỉ dùng được một lần, gây lãng phí chi phí cho phụ huynh và xã hội. Ngoài ra, việc đánh dấu vào ô kết quả còn được cho là làm giảm khả năng ghi nhớ kiến thức so với tự viết lời giải ra giấy.
Sau buổi giám sát, phụ huynh và học sinh nên chờ đợi điều gì?
Nhiều khả năng sẽ có báo cáo của Bộ GD-ĐT gửi Bộ Chính trị, Ban Bí thư với các đề xuất cụ thể về giữ lại, lược bỏ hay thay thế nội dung sách giáo khoa. Khi có điều chỉnh chính thức, gia đình cần bám sát văn bản của Bộ và Sở GD-ĐT thay vì các nguồn tin chưa kiểm chứng.
Kết luận
Buổi giám sát ngày 13.10.2026 cho thấy chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa đang bước vào giai đoạn rà soát nghiêm túc, từ chất lượng nội dung, tính liên thông giữa các cấp học đến chi phí và trách nhiệm xuất bản. Với sĩ tử và phụ huynh, việc chủ động nắm bắt thông tin chính thống sẽ giúp ổn định kế hoạch học tập trong khi chờ những điều chỉnh cụ thể được công bố.
