Tính đến trung tuần tháng 3, đã có hơn 100 cơ sở giáo dục đại học công bố phương án sử dụng kết quả học tập THPT (học bạ) để xét tuyển đầu vào cho năm 2026. Tuy nhiên, khác với những năm trước, kỳ tuyển sinh này chứng kiến sự đồng nhất chặt chẽ hơn trong quy chế, đòi hỏi sĩ tử và phụ huynh cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả điểm số trên lớp lẫn kết quả thi tốt nghiệp.
Quy chuẩn mới từ Bộ GD&ĐT: Đảm bảo thực chất năng lực thí sinh
Điểm đáng chú ý nhất trong mùa tuyển sinh năm nay chính là sự thống nhất về điều kiện xét tuyển theo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc xét học bạ không còn là “cuộc đua” riêng lẻ của các trường mà phải tuân thủ các ngưỡng đảm bảo chất lượng khắt khe hơn.
Cụ thể, thí sinh tham gia phương thức này cần có điểm trung bình 6 học kỳ của ít nhất 3 môn (bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn) với trọng số điểm không được thấp hơn 1/3 tổng điểm xét tuyển. Bên cạnh đó, một “rào cản” kỹ thuật quan trọng khác là thí sinh phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp THPT của 3 môn từ 15/30 trở lên (tính theo tổ hợp xét tuyển hoặc bao gồm Toán, Văn và một môn tự chọn khác).
Sự điều chỉnh này nhằm hạn chế tình trạng “lạm phát” điểm học bạ và đảm bảo thí sinh trúng tuyển có năng lực học thuật thực tế. Trong quá trình xây dựng chiến thuật đăng ký nguyện vọng, việc tham khảo ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào của hàng trăm trường đại học là bước đi cần thiết để các em tự đánh giá khả năng đỗ của mình.
Sự phân hóa mạnh mẽ tại các trường đại học top đầu
Dù có hơn 100 trường xét học bạ, nhưng yêu cầu tại các trường đại học trọng điểm lại có sự phân hóa rõ rệt. Không đơn thuần là phép cộng điểm trung bình, nhiều trường đã lồng ghép thêm các điều kiện “ngặt nghèo” để lọc hồ sơ chất lượng cao:
- Nhóm trường kinh tế – ngoại giao: Đại học Ngoại thương chỉ mở cửa xét học bạ cho hai đối tượng: học sinh hệ chuyên hoặc thí sinh đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh trở lên. Đồng thời, nhóm này vẫn phải duy trì phong độ tại kỳ thi quốc gia với mức sàn tối thiểu 24 điểm tốt nghiệp theo tổ hợp. Học viện Ngoại giao hay Đại học Dược Hà Nội lại ưu tiên việc kết hợp học bạ với các chứng chỉ quốc tế (IELTS, SAT…).
- Nhóm trường kỹ thuật và công nghệ: Các đơn vị như Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) hay Đại học Ngân hàng TP.HCM lại đưa thêm hình thức phỏng vấn trực tiếp vào quy trình xét tuyển. Điều này đòi hỏi thí sinh không chỉ giỏi lý thuyết mà còn phải có kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện.
- Các hình thức kết hợp khác: Một số trường còn tận dụng điểm thi đánh giá năng lực của các đại học quốc gia hoặc thành tích tại các cuộc thi năng khiếu để làm tiêu chí phụ khi xét học bạ. Điển hình như trường Đại học Kinh tế – Luật cũng thường xuyên có những điều chỉnh về chỉ tiêu và phương thức kết hợp để tối ưu hóa chất lượng đầu vào.
Bài học từ những kỳ tuyển sinh trước
Nhìn lại dữ liệu từ các năm trước, dù phương thức xét học bạ chiếm tỷ trọng nhập học khá lớn (khoảng 30-50%), nhưng thí sinh tuyệt đối không được chủ quan. Năm ngoái, với việc gộp tất cả các phương thức vào cùng một đợt xét tuyển sau khi có điểm thi tốt nghiệp, áp lực cạnh tranh đã trở nên căng thẳng hơn.
Theo thống kê, mức điểm chuẩn trung bình của hệ đại học trong kỳ tuyển sinh gần nhất đạt 19,11 điểm. Tuy nhiên, thí sinh cũng cần hết sức tỉnh táo để tránh lặp lại những sai sót trong quy trình xét tuyển mà một số đơn vị đã mắc phải, dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc về kết quả cuối cùng.
Ngoài ra, khi tính toán tổng điểm xét tuyển, thí sinh cũng cần lưu ý về mức điểm cộng ưu tiên khu vực theo quy định mới nhất. Việc tận dụng tối đa các lợi thế về điểm cộng và chứng chỉ sẽ giúp các em gia tăng cơ hội trúng tuyển vào những ngành học “hot”.
Lời khuyên từ HOCMAI: Để chinh phục tấm vé đại học bằng phương thức xét học bạ năm 2026, thí sinh không chỉ cần bảng điểm “đẹp” mà còn phải giữ vững phong độ cho kỳ thi tốt nghiệp THPT. Hãy đọc kỹ đề án tuyển sinh riêng biệt của từng trường để nắm bắt các yêu cầu về chứng chỉ ngoại ngữ hay giải thưởng thi học sinh giỏi, từ đó xây dựng cho mình một lộ trình học tập toàn diện nhất.
