Theo dự thảo quy chế do Bộ GD&ĐT công bố, từ năm 2027 mỗi ngành, chương trình đào tạo chỉ được phép sử dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển (giảm 2 so với hiện nay), và đến năm 2028 sẽ giảm xuống còn 1 phương thức. Bộ dự kiến bỏ điểm cộng IELTS, chứng chỉ quốc tế, đồng thời yêu cầu các trường sử dụng thang đo chung, công bố minh bạch tiêu chí xét tuyển. Dự thảo đang được lấy ý kiến đến hết ngày 23/9 trước khi hoàn thiện quy chế chính thức.
Vì sao Bộ GD&ĐT quyết định siết phương thức xét tuyển đại học?
Giải thích về sự thay đổi này, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, cho biết giai đoạn 2022–2026, các điều chỉnh như bỏ xét tuyển sớm, quy đổi tương đương, giới hạn số phương thức, quy định ngưỡng đầu vào và mức điểm cộng tối đa đã tạo chuyển biến tích cực. Với các kỳ thi có bảng quy đổi chính thức, khoảng cách giữa các phương thức xét tuyển đã giảm từ 2,6 điểm xuống còn 1,2 điểm.
Tuy nhiên, sự tương đương này chưa đồng đều. Thống kê cho thấy hơn 2.000 chương trình đào tạo (chiếm hơn 40%) sử dụng từ hai phương thức trở lên có chênh lệch giữa các phương thức từ 3 điểm trở lên. Đặc biệt, điểm học bạ của cùng một mã ngành thường cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT “khá xa”.
Theo ông Thảo, điều này dẫn đến hệ quả: “Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể khiến thí sinh cùng năng lực bị đối xử khác nhau”.
Lộ trình giảm phương thức xét tuyển như thế nào?
| Mốc thời gian | Số phương thức tối đa cho mỗi ngành/chương trình | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hiện nay | 5 | Chưa bao gồm xét tuyển thẳng và xét nhóm cử tuyển |
| Từ năm 2027 | 3 | Giảm 2 phương thức so với hiện nay |
| Từ năm 2028 | 1 | Mỗi ngành chỉ áp dụng một phương thức duy nhất |
Ví dụ minh họa: nếu trường đại học A tuyển ngành Công nghệ thông tin vào năm 2028, trường sẽ phải chọn 1 trong các phương thức như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét điểm thi đánh giá năng lực hoặc xét học bạ, thay vì dùng đồng thời cả ba như hiện nay.
Bỏ điểm cộng IELTS và chứng chỉ quốc tế từ năm 2027?
Đúng. Dự thảo nêu rõ các trường dự kiến không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên khu vực và đối tượng. Điều này đồng nghĩa với việc cộng điểm cho IELTS hoặc các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sẽ không còn là quyền lợi mặc định khi xét tuyển.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa chứng chỉ quốc tế trở nên vô giá trị. Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, các trường vẫn có thể sử dụng kết quả thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ khi được cấu trúc minh bạch trong phương thức tuyển sinh đã công bố. Tinh thần của dự thảo không phải bắt mọi trường, mọi ngành cùng dùng một loại điểm thi duy nhất, mà hướng đến sự công bằng và một thang đo chung có thể kiểm chứng.
Dự thảo còn có những thay đổi đáng chú ý nào?
- Không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên khu vực, đối tượng.
- Xác định rõ nguồn tuyển và ngưỡng đầu vào.
- Chuẩn hóa độ lệch giữa các tổ hợp xét tuyển.
- Không yêu cầu thí sinh nộp lại giấy tờ, chứng chỉ đã có trên hệ thống.
- Các trường được sử dụng tối đa 5 cách tuyển sinh (không bao gồm xét tuyển thẳng và cử tuyển), nhưng mỗi ngành chỉ áp dụng tối đa 3 phương thức từ năm 2027.
Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 có bị ảnh hưởng?
Dự thảo này áp dụng chính thức cho kỳ tuyển sinh từ năm 2027 trở đi. Tuy nhiên, thí sinh thi tốt nghiệp THPT năm 2026 (lứa 2K8) vẫn nên theo dõi sát quy định vì các trường sẽ có sự chuẩn bị và điều chỉnh phương án tuyển sinh ngay từ giai đoạn chuyển tiếp. Nắm chắc định hướng mới giúp sĩ tử chủ động lựa chọn nguyện vọng, cân nhắc các kỳ thi riêng và xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Năm 2027, mỗi ngành xét tuyển bằng mấy phương thức?
Từ năm 2027, mỗi ngành/chương trình đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển. Đến năm 2028, con số này giảm xuống còn 1 phương thức duy nhất.
2. Điểm cộng IELTS có còn được tính trong tuyển sinh đại học không?
Theo dự thảo, Bộ dự kiến không sử dụng điểm cộng ngoài điểm ưu tiên khu vực và đối tượng. Tuy nhiên, IELTS và các chứng chỉ quốc tế vẫn có thể được sử dụng nếu trường lựa chọn và công bố minh bạch trong phương thức tuyển sinh phù hợp.
3. Dự thảo tuyển sinh đại học 2027 áp dụng cho thí sinh nào?
Dự thảo áp dụng cho kỳ tuyển sinh từ năm 2027 trở đi, tức là thí sinh thi tốt nghiệp THPT từ năm 2027 (lứa 2K9) và các năm sau. Thí sinh thi năm 2026 vẫn thuộc giai đoạn chuyển tiếp, cần theo dõi sát quy định chính thức.
4. Các trường có bị bắt buộc dùng chung một loại điểm thi duy nhất không?
Không. Dự thảo chỉ giới hạn số lượng phương thức, không ép các trường dùng một loại điểm thi cụ thể. Nhà trường được lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của chương trình, miễn bảo đảm công bằng, minh bạch và có trách nhiệm giải trình.
5. Thời gian góp ý cho dự thảo kéo dài đến khi nào?
Bộ GD&ĐT lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo đến hết ngày 23/9. Sau đó, Bộ sẽ tổng hợp, hoàn thiện và ban hành quy chế chính thức.
Kết luận
Việc siết phương thức xét tuyển là bước đi nhằm tạo sự công bằng cho thí sinh, giảm gánh nặng theo dõi quá nhiều cách xét tuyển khác nhau. Dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến, vì vậy sĩ tử và phụ huynh cần bám sát các cập nhật chính thức từ Bộ GD&ĐT cũng như thông báo tuyển sinh của từng trường để có kế hoạch ôn tập và chọn nguyện vọng phù hợp nhất.
