Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định chương trình và sách giáo khoa mới sẽ không xây dựng lại từ đầu mà kế thừa, cập nhật, bổ sung trên nền sách hiện hành. Thông tin được Bộ đưa ra trong thông cáo phát đi chiều 2/10, sau quá trình rà soát chương trình giáo dục phổ thông theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và Chính phủ, gắn với Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo. Hiện cả nước có gần 20 triệu học sinh phổ thông (lớp 1–12), và từ năm học 2025–2026 tất cả cùng sử dụng một bộ sách duy nhất là “Kết nối tri thức với cuộc sống”.
Vì sao Bộ GD-ĐT chọn hướng kế thừa thay vì làm sách mới hoàn toàn?
Theo Bộ GD-ĐT, việc điều chỉnh chương trình và sách giáo khoa xuất phát từ yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết 71. Tuy nhiên, cách tiếp cận được lựa chọn không phải “đập đi làm lại”, mà là kế thừa, cập nhật và bổ sung trên nền tảng hiện có.
Bộ lý giải hướng đi này mang lại lợi ích kép:
- Đáp ứng yêu cầu đổi mới: nội dung cần thiết vẫn được cập nhật kịp thời theo chủ trương mới.
- Giữ tính ổn định: quá trình dạy – học không bị gián đoạn, hạn chế xáo trộn với nhà trường, giáo viên, học sinh và gia đình.
Đây là điểm đáng lưu ý cho các em đang chuẩn bị cho kỳ thi vào 10 năm học 2025–2026, bởi lộ trình thay sách có thể tác động trực tiếp tới nội dung ôn tập.
Sách giáo khoa mới sẽ được điều chỉnh theo những định hướng nào?
Bộ GD-ĐT chưa công bố chi tiết nội dung chỉnh sửa, nhưng đã nêu rõ các nhóm định hướng chính. Bảng dưới đây tóm tắt những thay đổi được đề cập:
| Nhóm nội dung | Định hướng điều chỉnh |
|---|---|
| Giáo dục phẩm chất | Tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến |
| Kiến thức văn hóa – lịch sử | Bổ sung, cập nhật nội dung về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và các danh nhân |
| Tính thiết thực | Xây dựng theo hướng dễ tiếp cận, phù hợp điều kiện dạy học thực tế |
| Tinh giản | Giảm nội dung trùng lặp, nặng lý thuyết, không cần thiết hoặc quá chuyên sâu |
Có thể thấy định hướng xuyên suốt là tăng chiều sâu phẩm chất – văn hóa, giảm gánh nặng lý thuyết hàn lâm. Với học sinh bậc THPT, thay đổi này cũng gắn với việc lựa chọn môn học và định hướng nghề nghiệp — chẳng hạn các bạn quan tâm tới khối xã hội cần theo dõi sát ngành Văn học thi khối nào để điều chỉnh kế hoạch học tập cho phù hợp.
Quyền tác giả sách giáo khoa sẽ thuộc về ai?
Song song với việc chỉnh sửa nội dung, Bộ GD-ĐT đang rà soát các vấn đề liên quan tới tác giả, chủ biên và bản quyền sách giáo khoa. Theo đó:
- Quyền tác giả sách giáo khoa sẽ được chuyển từ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về Bộ GD-ĐT.
- Bộ xây dựng phương án khai thác bản quyền để tiến tới phát miễn phí sách cho học sinh theo lộ trình.
Đây là bước chuyển có ý nghĩa với các gia đình, bởi chi phí sách giáo khoa mỗi năm học vẫn là một khoản đáng kể, đặc biệt với hộ có nhiều con đang đi học.
Việc phát hành, cung ứng sách sẽ thay đổi ra sao?
Bên cạnh câu chuyện bản quyền, Bộ GD-ĐT cũng tính tới khâu lưu thông để giảm chi phí và tăng tính chủ động cho các địa phương. Các hướng được nêu gồm:
- Cắt giảm khâu trung gian trong chuỗi cung ứng sách.
- Đa dạng hóa phương thức phát hành, không phụ thuộc vào một kênh duy nhất.
- Tăng quyền chủ động cho địa phương trong việc đặt hàng, phân phối.
- Hoàn thiện và kết nối cơ sở dữ liệu ngành giáo dục nhằm xác định chính xác nhu cầu mua sách, tránh thừa – thiếu cục bộ.
Việc kết nối dữ liệu ngành được kỳ vọng giúp dự báo số lượng sách sát thực tế hơn, từ đó hạn chế tình trạng khan hàng đầu năm học hoặc tồn kho cuối vụ.
Những thay đổi này ảnh hưởng thế nào tới học sinh và phụ huynh?
Với định hướng kế thừa, tác động trực tiếp tới học sinh được đánh giá là giảm xáo trộn so với phương án làm sách hoàn toàn mới. Một số mốc và đối tượng cần lưu ý:
| Đối tượng | Điều cần theo dõi |
|---|---|
| Học sinh lớp 1–12 | Tiếp tục học bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”; chờ thông báo chính thức về bản chỉnh sửa |
| Học sinh lớp 9 | Cân nhắc lộ trình ôn thi vào 10 theo chương trình hiện hành |
| Học sinh lớp 10 | Theo dõi quy định về môn học lựa chọn khi có điều chỉnh |
| Phụ huynh | Nắm lộ trình phát miễn phí sách và các kênh cung ứng chính thức |
Riêng với bậc THPT, các quy định về lựa chọn môn học vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Việc đổi môn học lựa chọn lớp 10 năm 2026 được Bộ yêu cầu bảo đảm quyền lợi tối đa cho học sinh, nên phụ huynh cần theo dõi hướng dẫn từ nhà trường thay vì tự suy đoán.
Về phía kỳ thi, Bộ GD-ĐT cũng đã có những điều chỉnh đáng chú ý trong cách ra đề và công bố thông tin. Sĩ tử nên tìm hiểu lý do kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026 không công bố đề minh họa, để chủ động xây dựng chiến lược ôn tập phù hợp.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Sách giáo khoa mới có phải là bộ sách hoàn toàn khác không?
Không. Bộ GD-ĐT khẳng định sách mới được kế thừa, cập nhật và bổ sung trên nền tảng sách hiện hành, không xây dựng lại từ đầu. Mục tiêu là vừa đổi mới nội dung cần thiết, vừa giữ tính ổn định, liên tục cho quá trình dạy học.
Năm học 2025–2026 học sinh dùng sách gì?
Cả nước có gần 20 triệu học sinh phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12 dùng chung bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Trước đây, nhà trường có thể lựa chọn giữa ba bộ sách và nhiều sách lẻ.
Khi nào học sinh được phát sách giáo khoa miễn phí?
Bộ GD-ĐT đang xây dựng phương án khai thác bản quyền để phát miễn phí sách theo lộ trình, sau khi quyền tác giả được chuyển từ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về Bộ. Thời điểm cụ thể chưa được công bố.
Sách giáo khoa mới bổ sung những nội dung gì?
Sách tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Đồng thời, nội dung về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và các danh nhân cũng được bổ sung, cập nhật.
Học sinh lớp 9 cần lưu ý gì khi ôn thi vào 10?
Các em nên bám sát chương trình hiện hành và chờ thông báo chính thức về bản sách chỉnh sửa. Việc nắm rõ lộ trình áp dụng sách sẽ giúp xây dựng kế hoạch ôn tập sát với thực tế.
Kết luận
Định hướng “kế thừa thay vì làm lại” cho thấy Bộ GD-ĐT ưu tiên sự ổn định cho gần 20 triệu học sinh phổ thông, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu đổi mới theo Nghị quyết 71. Với phụ huynh và học sinh, việc chủ động theo dõi thông báo chính thức về nội dung chỉnh sửa, lộ trình phát hành sách và các quy định liên quan tới môn học lựa chọn, kỳ thi tốt nghiệp sẽ giúp quá trình chuẩn bị cho năm học tới không bị động.
