Phân tích phổ điểm tiếng Việt ĐGNL ĐHQG TP.HCM: Tại sao “môn mẹ đẻ” lại trở thành rào cản?

Dù là phân môn gần gũi nhất, nhưng tiếng Việt trong kỳ thi Đánh giá năng lực (ĐGNL) ĐHQG TP.HCM đợt 1 vừa qua lại ghi nhận phổ điểm thấp bất ngờ. Ngay cả những thí sinh xuất sắc đạt điểm tuyệt đối ở các phần thi khác cũng thừa nhận tiếng Việt là “nút thắt” khó gỡ. Hãy cùng HOCMAI giải mã nguyên nhân và xây dựng lộ trình bứt phá cho đợt 2.

Phổ điểm tiếng Việt: Sự phân hóa sâu sắc từ những điều “quen mà lạ”

Theo thống kê từ dữ liệu thí sinh, tiếng Việt là phân môn có điểm số trung bình thấp nhất trong bài thi ĐGNL đợt 1. Điều đáng nói là đề thi không đánh đố theo kiểu lắt léo, trái lại còn được đánh giá là bám sát thực tế và có chất lượng chuyên môn tốt hơn các năm trước. Tuy nhiên, tính phân hóa lại nằm ở chính thói quen sử dụng ngôn ngữ hàng ngày.

Thí sinh thường mất điểm ở các câu hỏi về chính tả, dùng từ và ngữ pháp. Những từ ngữ tưởng chừng đơn giản như “túng quẫn”, “nghĩ quẩn” hay các từ Hán Việt như “cố nhân”, “cổ nhân” đã làm khó không ít sĩ tử. Điều này cho thấy một lỗ hổng trong việc sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực của học sinh hiện nay. Việc nắm bắt xu hướng thi cử là rất quan trọng, nhất là khi Chính phủ quyết định giữ vững kỳ thi tốt nghiệp 2026 thay vì dồn trọng tâm duy nhất vào các kỳ thi riêng, đòi hỏi thí sinh phải có năng lực ngôn ngữ toàn diện.

Đề thi bám sát chương trình 2018: Rộng hơn và sâu hơn

Điểm nổi bật của đề thi năm nay là sự tương thích chặt chẽ với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Hai bài đọc hiểu (văn bản thông tin và nghị luận) yêu cầu thí sinh phải vận dụng tư duy đặc trưng thể loại thay vì chỉ tìm ý trong bài.

Phần đọc hiểu văn bản văn học cũng gây áp lực lớn với số lượng câu hỏi lên tới 11 câu, bao quát từ thần thoại, thơ trung đại cho đến kịch và văn bản phi hư cấu. Các kiến thức về niêm luật thơ Đường luật, đặc điểm “cái tôi” trong thể ký hay hình ảnh thơ tượng trưng… là những mảng nội dung khá mới mẻ, đòi hỏi thí sinh không chỉ nắm vững lý thuyết mà phải có khả năng cảm thụ sâu sắc. Sự đa dạng này cho thấy năng lực ngôn ngữ đang trở thành tiêu chí sàng lọc quan trọng, tương tự như cách mặt bằng IELTS của thí sinh Việt đang ngày càng nâng cao để đáp ứng các tiêu chuẩn tuyển sinh quốc tế.

Chiến thuật “vượt vũ môn” cho kỳ thi đợt 2

Để cải thiện điểm số môn tiếng Việt trong đợt thi tới, thí sinh cần thay đổi phương pháp ôn tập theo hướng thực chiến và kỷ luật hơn.

1. Rèn luyện kỹ năng đọc và xử lý thông tin

Đề thi ĐGNL có dung lượng văn bản rất dài. Nếu không luyện đọc nhanh và nắm bắt từ khóa, thí sinh sẽ dễ sa vào trạng thái “loay hoay” và thiếu thời gian. Bạn nên đặt mục tiêu giải ít nhất 3 đề/tuần, mỗi đề thực hiện nghiêm túc trong 150 phút để làm quen với áp lực thời gian. Thí sinh có thể tham khảo giải pháp luyện thi Đánh giá năng lực để tiếp cận hệ thống đề minh họa sát thực tế nhất.

2. Quản trị thời gian thông minh

Với các câu hỏi về thói quen ngôn ngữ (chính tả, dùng từ), quy tắc vàng là: “Biết thì chọn ngay, không biết thì bỏ qua để làm câu khác”. Việc dành quá nhiều thời gian suy luận cho những câu hỏi thuộc về kinh nghiệm và thói quen là không cần thiết. Hãy ưu tiên thời gian cho các câu đọc hiểu cần tư duy phân tích.

3. Hệ thống hóa tri thức thể loại

Đừng chỉ học thuộc nội dung tác phẩm. Hãy tập trung nắm vững đặc trưng của từng thể loại:
* Văn bản thông tin/nghị luận: Cách triển khai luận điểm, bằng chứng.
* Thơ/Truyện/Kịch: Biện pháp tu từ, đặc điểm nhân vật, niêm luật, thi pháp.

Việc học tập một cách khoa học sẽ giúp giảm bớt áp lực thành tích thi cử, giúp sĩ tử bình tĩnh hơn khi đối mặt với những dạng câu hỏi mới. Đặc biệt, khi nhìn vào sự cạnh tranh gắt gao từ điểm chuẩn của Đại học Hà Nội hay các trường top đầu, mỗi điểm số ở phần tiếng Việt đều có thể là cơ hội giúp bạn chạm tay vào cánh cửa đại học mơ ước.

Kết luận: Tiếng Việt trong kỳ thi ĐGNL không khó ở kiến thức hàn lâm mà thách thức ở khả năng vận dụng và sự tinh tế trong ngôn ngữ. Hãy bắt đầu luyện đề ngay hôm nay để biến phân môn này thành thế mạnh giúp bạn nâng tổng điểm trong đợt 2 sắp tới!