Nhiều phụ huynh và học sinh lớp 12 tại TP.HCM đang rơi vào trạng thái lo lắng khi cột điểm Ngoại ngữ 2 trong học bạ năm cuối cấp bị bỏ trống. Trong bối cảnh quy chế tuyển sinh Đại học (ĐH) ngày càng siết chặt yêu cầu về kết quả học tập 3 năm THPT, “khoảng trống” này liệu có trở thành rào cản cho cánh cửa đại học và du học?
Thực trạng “trắng” điểm Ngoại ngữ 2: Hệ quả từ sự thay đổi khung chương trình
Gần đây, tại một số trường THCS và THPT trên địa bàn TP.HCM, học sinh các lớp chuyên hoặc chọn Ngoại ngữ 1 là tiếng Nhật, tiếng Trung đang gặp phải tình huống trớ trêu. Dù trong năm lớp 10 và 11, các em vẫn theo học Ngoại ngữ 2 (thường là tiếng Anh) và có bảng điểm đầy đủ, nhưng sang lớp 12, cột điểm này lại bị để trống.
Nguyên nhân chính xuất phát từ việc thực hiện quy định học 2 buổi/ngày với giới hạn không quá 7 tiết/ngày của Bộ GD-ĐT cho năm học 2025 – 2026. Điều này khiến một số cơ sở giáo dục phải ngừng tổ chức giảng dạy Ngoại ngữ 2 để đảm bảo thời lượng cho các môn học bắt buộc.
Sự thay đổi này diễn ra ngay thời điểm các địa phương đang điều chỉnh phương án thi cử, đơn cử như việc môn Anh thi vào 10 tại Thanh Hóa đã trở thành môn thi thứ 3 bắt buộc, cho thấy tầm quan trọng của ngoại ngữ trong lộ trình học tập xuyên suốt của học sinh.
Áp lực từ quy chế tuyển sinh ĐH mới: Cần điểm đủ 3 năm THPT
Nỗi lo của phụ huynh hoàn toàn có cơ sở khi quy chế tuyển sinh ĐH năm nay có những điều chỉnh quan trọng. Khác với trước đây thường chỉ xét kết quả của một số học kỳ nhất định, quy định mới yêu cầu thí sinh sử dụng điểm trung bình chung cả năm của các lớp 10, 11 và 12 cho tối thiểu 3 môn học trong tổ hợp xét tuyển.
Bên cạnh đó, vấn đề cộng điểm ưu tiên ngoại ngữ cũng đang nhận được nhiều sự quan tâm nhằm đảm bảo tính công bằng giữa các nhóm thí sinh. Việc thiếu hụt cột điểm năm lớp 12 khiến nhiều em lo ngại tổ hợp xét tuyển của mình trở nên không hợp lệ, đặc biệt là với các ngành ngôn ngữ hoặc kinh tế quốc tế. Thực tế, một số trường như Đại học Nha Trang tuyển sinh năm 2026 cũng đã đưa ra những yêu cầu khắt khe hơn về môn bắt buộc và quy đổi ngoại ngữ.
Giải pháp từ phía các trường Đại học: Không để học sinh thiệt thòi
Trước những lo lắng của thí sinh, đại diện nhiều trường ĐH khẳng định quy chế đã có phương án dự phòng cho các trường hợp đặc thù.
Theo TS. Nguyễn Trung Nhân (Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM), nếu môn học trong tổ hợp không đủ 6 học kỳ do thay đổi lựa chọn môn học, thí sinh có thể sử dụng kết quả học tập của môn học khác thuộc lĩnh vực gần nhất để thay thế. Ví dụ, nếu thiếu điểm tiếng Anh, thí sinh có thể dùng điểm của môn ngoại ngữ khác trong tổ hợp để xét tuyển vào các ngành ngôn ngữ.
Tại Trường ĐH Bách khoa (ĐHQG-HCM), phương thức xét tuyển tổng hợp vẫn duy trì trọng số điểm học tập 3 năm. Tuy nhiên, Hội đồng tuyển sinh sẽ quyết định môn học thay thế phù hợp nếu học sinh thiếu cột điểm do thay đổi lộ trình học tập tại trường phổ thông. Tương tự, ĐH Kinh tế TP.HCM (UEH) khi thực hiện phương thức xét tuyển kết hợp cũng căn cứ trên điểm trung bình chung của năm học thay vì đi sâu vào từng cột điểm môn học riêng lẻ nếu có sự biến động.
Đặc biệt, thí sinh cũng cần lưu ý về điều kiện tiếng Anh đầu vào tại các trường như ĐH Quốc tế, nơi các chương trình liên kết thường có yêu cầu ngoại ngữ khắt khe hơn so với chương trình đại trà.
Lời khuyên cho thí sinh và phụ huynh
Đại diện Sở GD-ĐT TP.HCM làm rõ: Ngoại ngữ 1 là môn học bắt buộc xuyên suốt từ lớp 3 đến lớp 12. Trong khi đó, Ngoại ngữ 2 là môn tự chọn, có thể kết thúc ở bất kỳ khối lớp nào tùy theo nhu cầu của học sinh và khả năng đáp ứng của nhà trường.
Để đảm bảo quyền lợi tốt nhất, thí sinh cần:
1. Chủ động theo dõi đề án tuyển sinh: Mỗi trường, mỗi ngành sẽ có quy định cụ thể về môn học thay thế.
2. Củng cố nền tảng kiến thức: Dù sử dụng môn học nào để xét tuyển, kết quả chung của cả 3 năm vẫn là yếu tố then chốt. Phụ huynh có thể tham khảo các lộ trình học tập toàn diện cấp ba để giúp con tối ưu hóa điểm số học bạ ở tất cả các môn.
3. Lựa chọn tổ hợp linh hoạt: Tận dụng các môn thế mạnh khác để bù đắp cho cột điểm còn thiếu.
Việc thiếu cột điểm Ngoại ngữ 2 do khách quan không phải là “ngõ cụt”. Chỉ cần nắm vững quy chế và có chiến thuật chọn tổ hợp thông minh, thí sinh hoàn toàn có thể tự tin chinh phục mục tiêu đại học của mình.
