Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng dự thảo Thông tư mới về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh cho các trình độ giáo dục đại học và cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non. Đây là bước đi cụ thể nhằm triển khai Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) năm 2025. Thay vì tập trung vào số lượng, dự thảo này hướng tới mục tiêu chuẩn hóa, nâng cao chất lượng đào tạo dựa trên năng lực thực tế của từng cơ sở giáo dục.
Dưới đây là những điểm mới cốt lõi mà phụ huynh và sĩ tử cần đặc biệt lưu tâm để có cái nhìn tổng quan về bức tranh tuyển sinh trong thời gian tới.
Xác định chỉ tiêu riêng cho từng phân hiệu: Chấm dứt tình trạng “dồn toa”
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là yêu cầu các trường đại học phải xác định số lượng tuyển sinh riêng biệt cho trụ sở chính và từng phân hiệu. Trong những năm qua, không ít trường có tình trạng dồn chỉ tiêu từ các cơ sở chưa đủ điều kiện về một địa điểm tập trung, gây quá tải và ảnh hưởng đến chất lượng học tập.
Quy định này buộc các trường phải minh bạch về năng lực đào tạo tại từng địa điểm cụ thể. Điều này giúp thí sinh yên tâm hơn khi lựa chọn học tại các phân hiệu, bởi mỗi cơ sở đào tạo đều phải đảm bảo các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên tương ứng với quy mô sinh viên.
Chuẩn hóa đội ngũ giảng viên và diện tích sàn phục vụ đào tạo
Dự thảo mới đưa ra các tiêu chí khắt khe hơn về giảng viên và cơ sở vật chất để gắn liền với Chuẩn cơ sở giáo dục đại học.
- Giảng viên đồng cơ hữu: Dự thảo làm rõ khái niệm giảng viên đồng cơ hữu với hệ số quy đổi bằng 1/2 giảng viên cơ hữu. Các điều kiện về hợp đồng, thời gian cam kết và giới hạn số lượng được quy định chặt chẽ nhằm tránh việc “mượn tên” giảng viên để tăng chỉ tiêu ảo. Đặc biệt, hệ số giảng viên có trình độ Tiến sĩ được lấy làm chuẩn để khuyến khích các trường nâng cao trình độ đội ngũ.
- Diện tích sàn đào tạo: Áp dụng thống nhất tiêu chuẩn diện tích sàn tối thiểu là 2,8 m²/người học quy đổi. Các trường sẽ có một lộ trình chuyển tiếp để hoàn thiện điều kiện này, đảm bảo không gian học tập và nghiên cứu thực chất cho sinh viên.
Chuyển dịch từ quản lý theo “lĩnh vực” sang “nhóm ngành”
Thay vì xác định chỉ tiêu chung cho cả một lĩnh vực rộng lớn, dự thảo yêu cầu các trường xác định theo từng nhóm ngành. Đặc biệt, đối với các nhóm ngành đặc thù như Sức khỏe, Pháp luật, Đào tạo giáo viên và trình độ Tiến sĩ, việc xác định chỉ tiêu bắt buộc phải chi tiết đến từng ngành cụ thể.
Sự thay đổi này giúp thí sinh có cái nhìn rõ ràng hơn về cơ hội trúng tuyển vào đúng chuyên môn yêu thích. Chẳng hạn, với nhóm ngành đào tạo giáo viên, hiện nay đang có những đề xuất sáp nhập các trường cao đẳng sư phạm vào các đại học lớn để tập trung nguồn lực. Bên cạnh đó, các trường đào tạo luật cũng đang chủ động làm mới mình, tiêu biểu như việc phương thức tuyển sinh mới của Đại học Luật Hà Nội đã mở ra nhiều cơ hội hơn cho thí sinh nắm bắt kịp thời các quy định mới.
Chỉ tiêu gắn liền với tỷ lệ sinh viên thôi học và việc làm
Đây được xem là “liều thuốc mạnh” để sàng lọc các ngành đào tạo kém chất lượng. Dự thảo bổ sung quy định: Cơ sở giáo dục không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh đại học đối với các ngành/nhóm ngành có tỷ lệ sinh viên thôi học năm thứ nhất vượt quá 15% hoặc có tỷ lệ người học tốt nghiệp có việc làm thấp.
Quy định này buộc các trường phải có trách nhiệm hơn với đầu ra của sinh viên và không ngừng cải thiện nội dung chương trình học. Phụ huynh có thể dựa vào các chỉ số này như một thước đo uy tín để chọn trường cho con em mình. Để đảm bảo quyền lợi, thí sinh cũng cần nắm chắc cách quy đổi điểm xét tuyển năm 2025 để có phương án chọn ngành, chọn trường tối ưu nhất.
Tính linh hoạt trong công tác tuyển sinh
Bên cạnh sự thắt chặt về chất lượng, dự thảo cũng tạo ra sự linh hoạt nhất định cho các trường. Số lượng thực tế trúng tuyển được phép vượt tối đa 5% so với chỉ tiêu công bố đối với trình độ đại học (và 20% đối với thạc sĩ, tiến sĩ), miễn là vẫn nằm trong giới hạn năng lực đào tạo cho phép. Điều này giúp các trường giảm áp lực về việc “gọi thừa” hay “gọi thiếu” thí sinh trong các đợt xét tuyển.
Tuy nhiên, thí sinh cần lưu ý rằng sự linh hoạt này đi kèm với việc siết chặt chất lượng đầu vào. Một số thay đổi trong tổ hợp xét tuyển truyền thống có thể xuất hiện, yêu cầu người học phải chủ động điều chỉnh kế hoạch ôn tập sớm.
Kết luận
Dự thảo quy định về xác định chỉ tiêu tuyển sinh mới là một thông điệp rõ ràng từ Bộ Giáo dục và Đào tạo: Chất lượng đào tạo và quyền lợi của người học phải được đặt lên hàng đầu. Việc các trường đại học bị ràng buộc chỉ tiêu bởi tỷ lệ việc làm, cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên Tiến sĩ sẽ tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh. Sĩ tử và phụ huynh cần theo sát những thay đổi này để đưa ra những quyết định chọn trường chính xác và bền vững cho tương lai.
TOÀN VĂN: Dự thảo Thông tư Quy định về việc xác định số lượng tuyển sinh các trình độ của giáo dục đại học và số lượng tuyển sinh trình độ cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non.
